v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Rozpraszanie Rutherforda: tor, przekrój czynny i wnioskowanie · 1 min czytania

Odrzut złotego jądra: poprawka do zbliżenia i energii alfy

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Alfa o m=4u i Elab=5,00 MeV rozprasza się sprężyście na początkowo spoczywającym jądrze M=197u. Przyjmij κ=227,52 MeV·fm. Oblicz energię ruchu względnego, czołową najmniejszą odległość środków i maksymalną energię odrzutu celu. Porównaj d z wynikiem nieruchomego celu. Dodatkowo wyznacz θlab dla χ=90° w środku masy.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Użyj Ecm=MElab/(m+M), d=κ/Ecm i ułamka energii odrzutu 4mM/(m+M)². Masy u skrócą się w ilorazach.

Rozwiązanie

Energia względna i odległość

Całkowita energia początkowa w laboratorium jest sumą energii ruchu środka masy i energii względnej. Ecm=(197/201)·5,00 MeV≈4,90050 MeV. Potencjał zależy od odległości między środkami, więc czołowy punkt zwrotu ruchu względnego spełnia:

d=\frac{227{,}52}{4{,}90050}\,\mathrm{fm}\approx46{,}428\,\mathrm{fm}.

Przy nieruchomym celu d∞=45,504 fm. Stosunek d/d∞=201/197≈1,020305 daje wzrost o 2,03%. Zbliżenie liczymy z energii względnej, a nie z całej energii laboratoryjnej cząstki.

Energia celu po zderzeniu czołowym

Maksymalny ułamek energii odrzutu wynosi 4·4·197/201²≈0,0780179. Jądro dostaje zatem około 0,39009 MeV, a alfa zachowuje około 4,60991 MeV. Kontrola: ich suma wynosi 5,00 MeV. Alfa zawraca, ponieważ v′/v=(4−197)/(4+197)=−193/201; kwadrat tego ilorazu daje 0,921982, czyli jej pozostały ułamek energii.

Dwa różne kąty

Dla χ=90° mamy θlab=atan2(1,4/197)≈88,8368°. Różnica od 90° to około 1,163°. Nawet w tym dość ciężkim celu energia i kąt wymagają spójnego wyboru układu. Użycie Ecm w przekroju wraz z nieprzeliczonym kątem laboratoryjnym byłoby mieszaniem dwóch opisów. W granicy M→∞ energia odrzutu dąży do zera, Ecm→Elab i oba kąty się zrównują.

Powiązana teoria

Co wynika z rozpraszania: test modelu, odrzut jądra i granice opisu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.