v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Rozpraszanie Rutherforda: tor, przekrój czynny i wnioskowanie · 1 min czytania

Jeden stopień niepewności: jak dokładnie znamy parametr zderzenia?

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla a=22,752 fm ustalono θ=60,0° z małą niepewnością standardową u(θ)=1,0°. Traktuj a jako dokładne. Wyznacz b oraz liniowe przybliżenie u(b). Porównaj względną niepewność z pomiarem θ=160,0° o tej samej u(θ). W obu przypadkach użyj u(b)/b≈u(θ)/sinθ.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

W pochodnej kąt jest w radianach: 1°=π/180 rad. Wartość b oblicz z cot(θ/2).

Rozwiązanie

Wartość i pochodna

Dla 60° mamy b=22,752 cot30° fm=22,752√3 fm≈39,4076 fm. Przeliczamy u(θ)=π/180≈0,0174533 rad. Stąd u(b)/b≈0,0174533/sin60°≈0,0201533, czyli 2,02%.

u(b)\approx39{,}4076\cdot0{,}0201533\,\mathrm{fm}\approx0{,}794\,\mathrm{fm}.

Można zapisać b=(39,4±0,8) fm, zaznaczając, że ± oznacza tutaj podaną standardową niepewność po liniowej propagacji. Nie jest to gwarantowany przedział wszystkich możliwych wyników. Użycie liczby 1 zamiast π/180 zawyżyłoby niepewność około 57,3 razy.

Rozpraszanie prawie wstecz

Przy θ=160° b=22,752 cot80° fm≈4,012 fm. Względna niepewność to 0,0174533/sin160°≈0,0510, czyli 5,10%; bezwzględna około 0,205 fm. Względna jest większa, chociaż bezwzględna mniejsza. Mały mianownik b sprawia, że blisko ruchu czołowego procenty są czułe na nawet drobne zmiany kąta. Gdy niepewność obejmuje granicę 180°, symetryczna liniowa propagacja traci sens i trzeba uwzględnić ograniczenie θ≤180°.

Powiązana teoria

Od hiperboli do kąta rozproszenia: jak odtworzyć parametr zderzenia?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.