v2.0.9794.34739
Fizyka dla każdego
Pole elektryczne i magnetyczne — prawa całkowe · 1 min czytania

Prąd przesunięcia — zadanie: energia wpływająca przez bok szczeliny

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Kondensator próżniowy ma okrągłe okładki o promieniu a = 0,040 m i odstęp d = 0,0010 m. W rozpatrywanej chwili U = 120 V oraz dU/dt = 2,0·10⁶ V/s. Przyjmij osiową symetrię, przybliżenie quasi-statyczne i pomijalne efekty brzegowe; ε₀ = 8,85·10⁻¹² F/m, μ₀ = 4π·10⁻⁷ H/m.

a) Wyznacz E, I i B(a). b) Oblicz S(a) i całkowitą moc wpływającą przez bok szczeliny. c) Porównaj z UI oraz d(CU²/2)/dt i policz zgromadzoną energię. Ustal znak strumienia przy normalnej skierowanej na zewnątrz.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Wektor S jest radialny. Pole bocznej powierzchni to 2πad, nie πa². Moc i zgromadzona energia mają inne jednostki.

Rozwiązanie

1. Pola i prąd w tej samej chwili

C = ε₀πa²/d ≈ 44,485 pF. Pole elektryczne wynosi E = U/d = 1,20·10⁵ V/m. Z pochodnej napięcia otrzymujemy:

I=C\frac{dU}{dt}\approx88{,}970\ \mathrm{\mu A},

B(a)=\frac{\mu_0I}{2\pi a}\approx0{,}44485\ \mathrm{nT}.

2. Strumień energii i pole boczne

E i B są prostopadłe. Wartość wektora Poyntinga przy brzegu wynosi:

S(a)=\frac{EB(a)}{\mu_0}=42{,}48\ \mathrm{W/m^2}.

Boczna powierzchnia ma pole 2πad ≈ 2,5133·10⁻⁴ m². Energia wpływa do wnętrza:

P_{\mathrm{do\ pola}}=S(a)\,2\pi ad\approx10{,}676\ \mathrm{mW}.

Strumień ∮S·dA z normalną na zewnątrz ma wartość −10,676 mW. Minus opisuje dopływ, a nie ujemną zgromadzoną energię.

3. Dwie niezależne kontrole bilansu

Iloczyn UI = 120 V·88,970 µA ≈ 10,676 mW zgadza się z całką strumienia. Pochodna energii to CU dU/dt, więc otrzymujemy tę samą moc. Natomiast sama energia wynosi:

W_E=\frac12CU^2\approx0{,}32029\ \mathrm{\mu J}.

Nie porównujemy liczbowo 0,32029 µJ z 10,676 mW bez uwzględnienia czasu. Jeżeli od zera U rosło z podaną szybkością, dojście do 120 V trwało 60 µs. Moc rosła liniowo od zera do wartości końcowej; średnio była o połowę mniejsza. Iloczyn średniej mocy i 60 µs daje właśnie 0,32029 µJ. Pomijana energia magnetyczna oraz efekty brzegowe ograniczają dokładność modelu.

Przekrój przez oś ładowanego kondensatora: górna okładka dodatnia, dolna ujemna, pole E skierowane w dół. Po prawej B jest skierowane do obserwatora, po lewej w głąb rysunku. Wektor Poyntinga S po obu bokach wskazuje do środka szczeliny.
Kierunki dotyczą chwili, w której dodatnie napięcie rośnie. Schemat kierunków nie zachowuje skali szczeliny. Pola obliczamy w przybliżeniu quasi-statycznym, pomijając efekty brzegowe. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Powiązana teoria

Prąd przesunięcia i dopływ energii do kondensatora

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.