Czy małe początkowe wychylenie gwarantuje małe drgania?
Wahadło ma l = 1,20 m i g = 9,81 m/s². Początkowo θ(0) = 0,100 rad i θ̇(0) = 0,200 rad/s. Znajdź rozwiązanie liniowe, jego amplitudę i fazę w zapisie θ(t) = C cos(ω₀t − δ). Porównaj je z innym startem: ten sam kąt, lecz θ̇(0) = 2,00 rad/s. Który start uzasadnia model małych drgań?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
W rozwiązaniu A cos(ω₀t) + B sin(ω₀t) mamy A = θ(0), B = θ̇(0)/ω₀. Wielkość C wynika z obu tych liczb.
Rozwiązanie
1. Częstość i warunki początkowe
\omega_0=\sqrt{9{,}81/1{,}20}\approx2{,}85920\,\mathrm{rad/s},\quad A=0{,}100,\quad B=0{,}200/\omega_0\approx0{,}069950\,\mathrm{rad}.
Zatem θ(t) ≈ 0,100 cos(ω₀t) + 0,069950 sin(ω₀t), w radianach. Dodatni składnik sinusowy oznacza początkowy ruch ku większemu θ.
2. Amplituda oraz faza
Porównanie z C cos(ω₀t − δ) daje C cos δ = A, C sin δ = B. Otrzymujemy C ≈ 0,122037 rad ≈ 6,992° oraz δ ≈ 0,610389 rad. Faza jest w pierwszej ćwiartce, ponieważ A i B są dodatnie.
Przy największym kącie różnica między C a sin C stanowi około 0,249% wartości sin C. Przybliżenie siły przywracającej jest więc dobre w całym przewidywanym wahaniu. Nie jest to deklaracja dokładności rzeczywistego zegara z tarciem i niepewną długością.
3. Silniejsze pchnięcie
Dla θ̇(0) = 2,00 rad/s mamy B ≈ 0,699497 rad i C ≈ 0,706609 rad ≈ 40,49°. To już nie jest mała amplituda. Sam kąt początkowy 0,100 rad nie uzasadnia liniowego modelu.
Można sprawdzić amplitudę z dokładnej energii bez rozwiązywania równania nieliniowego:
\cos\theta_m=\cos\theta(0)-\frac{l\dot\theta(0)^2}{2g}.
Dla silnego pchnięcia otrzymujemy θₘ ≈ 0,722196 rad ≈ 41,38°. To różni się od przewidywania harmonicznego i potwierdza konieczność użycia pełnego modelu. Masa nie jest potrzebna: skraca się w bilansie energii.
Powiązana teoria
Wahadło metodą Lagrange’a: równanie nieliniowe, energia i małe kąty
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto