v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Mechanika Lagrange’a: współrzędne, więzy i prawa zachowania · 1 min czytania

Pełny krążek i obręcz: ta sama masa, różne przyspieszenia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Porównaj dwie maszyny Atwooda z masami 0,800 kg i 0,500 kg. W pierwszej jest pełny jednorodny krążek, w drugiej cienka obręcz. Każde koło ma M = 1,20 kg i R = 0,150 m. Pozostałe założenia są idealne; g = 9,81 m/s². Oblicz przyspieszenia i prędkości po opadnięciu cięższej masy o 0,300 m z bezruchu. Co zmieni podwojenie R przy zachowaniu masy i typu każdego koła?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla pełnego krążka I/R² = M/2, dla obręczy I/R² = M. Porównuj całe współczynniki bezwładności, a nie tylko same momenty I.

Rozwiązanie

1. Dwa współczynniki przy przyspieszeniu

Siła napędzająca odpowiada różnicy ciężarów: (0,800 − 0,500)9,81 = 2,943 N. Pełny krążek daje współczynnik 0,800 + 0,500 + 0,600 = 1,900 kg, obręcz 0,800 + 0,500 + 1,200 = 2,500 kg.

a_{\rm kr}=\frac{2{,}943}{1{,}900}\approx1{,}54895\,\mathrm{m/s^2},\qquad a_{\rm ob}=\frac{2{,}943}{2{,}500}=1{,}17720\,\mathrm{m/s^2}.

W obręczy więcej masy leży daleko od osi, dlatego rozpędzenie jej wymaga większej części traconej energii potencjalnej.

2. Prędkości po tej samej drodze

Ze związku v = √(2ah) dla h = 0,300 m otrzymujemy vkr ≈ 0,96404 m/s i vob ≈ 0,84043 m/s. Oba układy tracą tę samą energię potencjalną 2,943 · 0,300 = 0,8829 J, ale rozdzielają ją inaczej między ruch mas i obrót.

3. Dlaczego promień się skraca?

Przy podwojeniu R i zachowaniu M oraz podobnego rozkładu masy moment I rośnie czterokrotnie. R² też rośnie czterokrotnie, więc I/R² pozostaje taki sam. Przyspieszenia i prędkości liny nie zmienią się w modelu; prędkości kątowe kół v/R będą dwukrotnie mniejsze.

Nie dotyczy to zmiany samego promienia bębna nawijającego linę na kole o niezmienionym I. W takim układzie trzeba ponownie policzyć I/R².

Powiązana teoria

Maszyna Atwooda z masywnym krążkiem: więzy, bezwładność i naprężenia

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.