v2.0.9818.1161
Fizyka dla każdego
Rozszerzalność, więzy i naprężenia cieplne · 1 min czytania

Pręt zamocowany na gorąco: właściwa temperatura odniesienia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Nieobciążony pręt o długości 2,00 m i przekroju 30 mm² zamocowano na obu końcach przy 80°C. Odległość uchwytów pozostaje odtąd stała. Dla E = 120 GPa i α = 15·10⁻⁶ K⁻¹ oblicz naprężenie oraz siłę po równomiernym ochłodzeniu do 20°C. Jak zmieniłaby się długość bez uchwytów? Przy jakiej temperaturze w tym odwracalnym modelu naprężenie znowu zniknie?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Stan bez naprężenia był przy 80°C. W różnicy T − T₀ nie występuje ani zero skali Celsjusza, ani 273,15 K.

Rozwiązanie

Odniesieniem jest stan montażu bez obciążenia

ΔT = 20 − 80 = −60 K. Wartość αΔT = −0,0009 oznacza swobodne skrócenie. Bez uchwytów x = 2,00 · (−0,0009) m = −1,80 mm. Połączenia uniemożliwiają ten ruch i dlatego rozciągają pręt.

\sigma=-120\cdot10^9\cdot(-0{,}0009)\,\mathrm{Pa}=+108\,\mathrm{MPa},\qquad N=108\cdot10^6\cdot30\cdot10^{-6}\,\mathrm N=+3240\,\mathrm N.

Odkształcenie cieplne −0,0009 i sprężyste +0,0009 znoszą się. Pręt ma nadal długość 2,00 m, ale nie jest w swoim swobodnym stanie w temperaturze 20°C. Sformułowanie „nie wydłużył się, więc nie jest rozciągany” byłoby tu błędne.

Powrót do zera naprężenia

Równanie σ = −Eα(T − 80°C) zeruje się przy 80°C. To wniosek dla modelu bez trwałych odkształceń i poślizgu uchwytów. Nie przyjęliśmy, że samo odwrócenie temperatury naprawiłoby rzeczywiście uszkodzony element. Gdyby końce jedynie dotykały ścian, chłodzenie mogłoby otworzyć szczelinę i ten rachunek rozciągania przestałby obowiązywać.

Chłodzenie pręta połączonego z dwoma uchwytami daje rozciąganie; niepołączony koniec może odsunąć się od ściany.
W zadaniu oba końce są połączone z uchwytami, więc obowiązuje górny schemat. Strzałki pokazują siły działające na pręt. Powiększ rysunek.

Powiązana teoria

Ogrzany pręt w uchwytach: odkształcenie cieplne i naprężenie

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.