Od światła do kilowatogodzin: powierzchnia, sprawność i czas
Moduł o mocy kilkuset watów nie wytwarza tylu watów przez każdą godzinę dnia. Oddzielimy chwilową moc światła od energii zgromadzonej w czasie, a sprawność modułu od strat pozostałych urządzeń.
W tym materiale
Moduł o mocy kilkuset watów nie wytwarza tylu watów przez każdą godzinę dnia. Oddzielimy chwilową moc światła od energii zgromadzonej w czasie, a sprawność modułu od strat pozostałych urządzeń.
Potrzebne wiadomości: Moc i energia, procenty, pole prostokąta, pole pod wykresem i cosinus kąta.
Najpierw określmy powierzchnię i miejsce pomiaru
Irradiancja G opisuje moc promieniowania padającą na jednostkę powierzchni. Jej jednostką jest W/m². Dla rozważanego modułu potrzebujemy G w płaszczyźnie modułu, a nie automatycznie na powierzchni poziomej ani prostopadłej do promieni słonecznych. Jeśli G jest równomierne na powierzchni A, padająca moc wynosi
P_{\mathrm{pad}}=GA.
Przykładowo G = 800 W/m² i A = 2,00 m² oznaczają 1600 W padającego promieniowania. To jeszcze nie jest moc elektryczna. Dla modułu przyjmujemy konsekwentnie jego umowną powierzchnię odniesienia podaną w zadaniu, tutaj całe pole czołowe. Jeśli w innym opisie użyto tylko powierzchni aktywnych ogniw, wynikowej sprawności nie porównujemy bez sprawdzenia definicji. Przy nierównomiernym oświetleniu proste GA trzeba zastąpić sumą wkładów z części powierzchni.
Sprawność łączy dwie moce
Sprawność przetwarzania w MPP definiujemy jako η = Pmp/Ppad. Przy η = 0,20 poprzedni moduł daje Pmp = 0,20 · 1600 W = 320 W. Pozostałe 1280 W nie staje się użyteczną mocą elektryczną na zaciskach. Część promieniowania może zostać odbita lub przepuszczona, a część energii ogrzewa urządzenie. Nie należy całych 1280 W bez dodatkowych danych przypisywać samemu ogrzewaniu.
P_{mp}=\eta GA.
Jest to bilans oparty na definicji η, a nie obietnica, że η jest stałe. Zależy ona od warunków i urządzenia. Moc w MPP opisuje dostępne maksimum przy danej charakterystyce. Odbiornik utrzymujący ogniwo w innym punkcie uzyska mniej. Wyznaczenie sprawności z mocy rzeczywiście odebranej poza MPP odpowiada innemu pytaniu: jaką część promieniowania wykorzystuje właśnie ten obwód?
Co zmienia temperatura?
Temperatura ogniw nie musi być równa temperaturze powietrza. Oświetlenie ogrzewa moduł, a wiatr i sposób odprowadzania ciepła wpływają na jego temperaturę. Do porównywania urządzeń stosuje się określone warunki odniesienia; w zadaniach przyjmujemy Gref = 1000 W/m² i Tref = 25°C. Zapis mocy odniesienia nie mówi, że takie warunki występują stale na zewnątrz.
W ograniczonym zakresie można użyć dydaktycznego przybliżenia
P_{mp}\approx P_{\mathrm{ref}}\frac{G}{G_{\mathrm{ref}}}\bigl[1+\gamma(T_c-T_{\mathrm{ref}})\bigr].
Tc jest temperaturą ogniw, a γ względnym współczynnikiem temperaturowym mocy, o jednostce 1/K. Wartość −0,004 K⁻¹ oznacza spadek o 0,4% mocy odniesionej do tego samego G na każdy kelwin wzrostu temperatury w przyjętym przybliżeniu. Nie odejmujemy 0,4 punktu procentowego od sprawności. Różnica temperatur wyrażona w kelwinach i stopniach Celsjusza ma tę samą wartość liczbową.
Dla wzrostu temperatury o 30 K nawias wynosi 1 − 0,004 · 30 = 0,88. Model przewiduje 12% spadku mocy względem porównania przy tej samej irradiancji i temperaturze odniesienia. Jest lokalnym opisem, nie prawem dla dowolnie wysokiej temperatury albo bardzo słabego światła. W zadaniach współczynnik jest podany i sztucznie utrzymywany stały. Nie przenosimy go bez sprawdzenia na inną technologię ogniw.
Wat nie jest kilowatogodziną
Energia sumuje wkłady mocy z kolejnych odcinków czasu. Dla stałych wartości na przedziałach używamy E = ΣPiΔti. Moc w kW pomnożona przez czas w godzinach daje kWh. Jedna kilowatogodzina to 3,6 MJ, a nie moc urządzenia. Gdy G się zmienia, jego całka po czasie to napromienienie H, na przykład w kWh/m². Irradiancja i napromienienie opisują więc inne wielkości.
H=\int G(t)\,dt,\qquad E_{mp}=\eta AH.
Drugie równanie zakłada stałą η oraz działanie w MPP przez cały rozważany czas. Przy zmiennych warunkach obliczamy energię z poszczególnych wartości Pmp(t). Noc, chmury i nagrzewanie nie są dodatkowymi procentami do odjęcia od dowolnej liczby: muszą być opisane przez dane i założenia użytego modelu.
Straty po stronie elektrycznej liczymy tylko raz
Niech k = 0,90 oznacza zadany, stały stosunek energii oddanej końcowemu odbiornikowi do energii elektrycznej odebranej w MPP. Dla A = 2,00 m², η = 0,20 i H = 3,2 kWh/m² uzyskujemy najpierw 1,28 kWh na zaciskach, a następnie 1,152 kWh u odbiornika. Współczynnik k obejmuje tutaj wyłącznie dalsze straty elektryczne. Jeśli jakiś opis podaje już sprawność całego toru od światła do odbiornika, ponowne mnożenie przez te same straty zaniży wynik.
Nie licz kąta padania dwa razy
Dla samej wiązki bezpośredniej o irradiancji Gn mierzonej na płaszczyźnie prostopadłej do promieni, wkład na powierzchnię nachyloną wynosi Gncos θ. Kąt θ mierzymy od normalnej do tej powierzchni. Powierzchnia widziana przez wiązkę jest równa A cos θ. Rozproszone światło nie dociera jednak z jednego kierunku, więc jego wkład wymaga osobnego opisu. Jeśli w danych podano już całkowite G w płaszczyźnie modułu, nie mnożymy go ponownie przez cos θ.
Obliczone energie są wynikami zadanych modeli i wymyślonych przebiegów pogody. Nie są prognozą produkcji w konkretnej miejscowości. Do takiej prognozy potrzeba odpowiednich danych czasowych, położenia i parametrów instalacji. Następna lekcja pokazuje, dlaczego także połączenie modułów oraz nierówne oświetlenie mogą zmieniać odbieraną moc.
Zadania do tego tematu
- Nagrzany moduł: sprawność względna i strata po przekształceniu
- Sześć godzin słońca: energia z pól trzech prostokątów
- Kąt padania: kiedy wolno zastosować cosinus?
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto