Czujnik piezoelektryczny: od siły do ładunku i napięcia
Uderzamy w płytkę z materiału piezoelektrycznego. Na jej elektrodach pojawia się ładunek. Ale czy mierząc napięcie możemy bez znajomości przewodu podać wartość siły? Nie: napięcie zależy też od pojemności elektrycznej całego toru pomiarowego.
W tym materiale
Uderzamy w płytkę z materiału piezoelektrycznego. Na jej elektrodach pojawia się ładunek. Ale czy mierząc napięcie możemy bez znajomości przewodu podać wartość siły? Nie: napięcie zależy też od pojemności elektrycznej całego toru pomiarowego.
Potrzebne wiadomości: Siła, ładunek elektryczny, pojemność kondensatora, podstawowe przedrostki jednostek.
Skąd bierze się sygnał?
Niektóre kryształy i spolaryzowane ceramiki zmieniają polaryzację elektryczną wskutek odkształcenia. Na elektrodach pojawia się wtedy ładunek. W małym zakresie liniowym, przy obciążeniu w ustalonej osi, czujnik opisuje przybliżenie Q=d_{\rm eff}F. Oznacza ono zmianę ładunku Q pod wpływem zmiany siły F, a nie gwarancję mierzenia siły statycznej dowolnie długo. Czułość deff podajemy w C/N, najczęściej pC/N. Zależy ona od materiału, polaryzacji, orientacji i konstrukcji przetwornika. Pełny efekt piezoelektryczny jest tensorowy; jedna liczba d jest tylko parametrem wybranego kierunku i zakresu kalibracji.
Jeśli d=250 pC/N, a siłę zwiększamy o 20 N, to Q=5000 pC=5 nC. Po odwróceniu kierunku siły znak ładunku w liniowym modelu się zmienia. Zamiana przewodów także odwróci znak odczytu na mierniku. Nie wolno przez to mówić o zmianie wartości bezwzględnej siły.
Dlaczego długi kabel zmniejsza napięcie?
Dla idealnego krótkotrwałego odczytu napięciowego ładunek Q rozdziela się na równoległe pojemności elementu Cs, przewodu Cp i wejścia Cwe. Wtedy U_0=\frac{Q}{C_{\rm tot}},\qquad C_{\rm tot}=C_s+C_p+C_{we}. Dla Q=5 nC i Ctot=10 nF dostajemy 0,5 V. Ten sam ładunek rozdzielony na większą pojemność daje mniejsze napięcie. Czułość ładunkowa pC/N i napięciowa V/N nie są tym samym: druga wynosi w idealnym modelu d/Ctot.
Co czujnik pokazuje, a czego nie?
Przede wszystkim mierzymy zmianę nacisku, uderzenie lub drganie. W realnym układzie przez nieidealną izolację ładunek z czasem odpływa. Przy stałej sile napięcie może wrócić do zera, choć mechaniczne obciążenie nie zniknęło. Trzeba notować kierunek siły, czułość, pojemność przewodu, rodzaj wzmacniacza, temperaturę i czas od zmiany siły do odczytu.
Dlaczego pC/N nie da się od razu zamienić na V/N?
Potrzebujemy całkowitej pojemności w faradach: U/F=d/C. Bez znajomości toru nie istnieje jedna napięciowa czułość czujnika.
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto