Nawigacja satelitarna: od czasu sygnału do pseudoodległości
Telefon podaje położenie na podstawie sygnałów radiowych. Nie mierzy jednak odległości miarką: porównuje czas wysłania i odbioru. Skąd bierze się błąd setek metrów, gdy zegar pomyli się o jedną mikrosekundę?
W tym materiale
Telefon podaje położenie na podstawie sygnałów radiowych. Nie mierzy jednak odległości miarką: porównuje czas wysłania i odbioru. Skąd bierze się błąd setek metrów, gdy zegar pomyli się o jedną mikrosekundę?
Potrzebne wiadomości: Droga, prędkość, czas, zamiana sekund na mikrosekundy, ruch fal elektromagnetycznych.
Wędrujący znacznik czasu
Satelita nadaje sygnał zawierający informację o chwili transmisji i położeniu satelity. Odbiornik mierzy czas dotarcia. W próżni fala elektromagnetyczna przebywa drogę d w czasie Δt:
d=c\Delta t,\qquad c=299\,792\,458\ \mathrm{m/s}.
Jeśli Δt = 0,070 s, otrzymujemy około 20 985 km. Jest to długość drogi sygnału w uproszczeniu prostoliniowym, nie wysokość satelity nad powierzchnią Ziemi.
Dlaczego pseudoodległość nie jest prawdziwą odległością?
Zegar odbiornika może być przesunięty względem czasu satelitów. Błąd czasu δt daje wspólny składnik długości b = cδt. To właśnie powód, dla którego z surowego pomiaru powstaje pseudoodległość ρ:
\rho_i=d_i+b+\varepsilon_i,\quad b=c\delta t.
εᵢ zbiera opóźnienia atmosferyczne, odbicia sygnału oraz pozostałe błędy i poprawki. W obliczeniach szkolnych, jeśli zadanie tego nie podaje, przyjmujemy εᵢ = 0. Błąd zegara 1 µs odpowiada c·10⁻⁶ s ≈ 300 m — znacznie więcej, niż można intuicyjnie oczekiwać.
Co jest wspólne, a co zależy od satelity?
Ten sam b przesuwa pseudoodległości do wszystkich satelitów o tę samą wartość. Natomiast dᵢ zależą od położeń satelitów i odbiornika. Różnicując ρᵢ−ρⱼ, eliminujemy b, lecz nie wszystkie błędy atmosferyczne. Odbiornik nie oblicza położenia z jednej odległości.
Granice modelu
W działającym systemie konieczne są poprawki na zegary satelitów, propagację w jonosferze i troposferze, względność, obrót Ziemi i wielodrogowość sygnału. Prostą postać d=cΔt wykorzystujemy do nauki podstaw, nie do zastąpienia oprogramowania nawigacyjnego.
Zadania do tego tematu
- Ile kilometrów przebywa sygnał w 70 ms?
- Mikrosekunda błędu zegara — ile metrów?
- Wspólne przesunięcie dwóch pomiarów
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto