Ćwierk grawitacyjny: jak odczytywać częstotliwość i opóźnienie?
Dwa odległe detektory rejestrują przebiegi przypominające ten sam przyspieszający «ćwierk». Zanim powiemy, skąd nadszedł, trzeba sprawdzić, czy niewielki odstęp między odczytami jest zgodny z prędkością światła i odległością między detektorami.
W tym materiale
Dwa odległe detektory rejestrują przebiegi przypominające ten sam przyspieszający «ćwierk». Zanim powiemy, skąd nadszedł, trzeba sprawdzić, czy niewielki odstęp między odczytami jest zgodny z prędkością światła i odległością między detektorami.
Potrzebne wiadomości: Okres, częstotliwość, czas propagacji, ruch falowy, projekcja odcinka na kierunek.
Sygnał z zacieśniającego się układu
W trakcie stopniowego zacieśniania się orbity dwóch zwartych obiektów częstotliwość emitowanych fal grawitacyjnych zwykle rośnie, podobnie jak ich amplituda w fazie inspiralu. W wyniku zmiany częstotliwości z 40 do 80 Hz okres maleje z 25 do 12,5 ms. Nie przyspiesza przy tym sama fala: w próżni nadal propaguje się z c. Schemat poniżej jest obliczoną ilustracją dydaktyczną, a nie zapisem konkretnego zdarzenia.
Opóźnienie jest ograniczone przez długość bazy
Detektory oddalone o B nie mogą zarejestrować tego samego sygnału biegnącego bezpośrednio z c z większym odstępem czasowym niż B/c. Dla modelowych 3000 km granica wynosi 3000/300000 s=0,010 s, czyli 10 ms. W rzeczywistym przypadku za opóźnienie odpowiada tylko rzut bazy na kierunek propagacji. Gdy odczytamy 7 ms, odpowiada temu projekcja długości |cΔt|=2100 km.
Dlaczego dwa detektory nie wystarczają do jednego punktu?
Wiele różnych kierunków fali ma ten sam rzut na prostą łączącą dwa miejsca na Ziemi. Sama różnica czasu ogranicza możliwy kierunek, ale go nie wyznacza jednoznacznie. Pomagają dodatkowe detektory, ich różne kierunki ramion oraz względne amplitudy sygnałów. Dopasowanie modelu musi uwzględniać również niepewność czasu.
Szum lokalny i wnioskowanie o źródle
Rzeczywisty detektor jest wrażliwy także na drgania, zakłócenia elektromagnetyczne i fluktuacje własnego układu optycznego. Dlatego pojedyncze podobieństwo przebiegów nie oznacza odkrycia. Analizuje się zgodność wielu kanałów, korelację między detektorami oraz prawdopodobieństwo przypadkowego dopasowania. Zdarzenie GW150914 było potwierdzeniem, że połączenia czarnych dziur mogą zostać rozpoznane przez ich falowy sygnał.
Kontrola: czy częstotliwość 80 Hz oznacza szybszą propagację niż 40 Hz? Dlaczego nawet zgodny odstęp czasowy nie jest samodzielnym dowodem pochodzenia kosmicznego?
Skąd bierze się zbiór możliwych kierunków?
Jeśli θ jest kątem między bazą detektorów i kierunkiem propagacji, długość rzutu wynosi B cosθ. Dla 7 ms na bazie 3000 km mamy |cosθ|=0,70, czyli kąt ostry około 45,6°. W przestrzeni wszystkie kierunki pod takim kątem do tej samej osi tworzą stożek, a jego przecięcie z mapą nieba daje krzywą. Jeden czas nie wybiera jednego punktu na tej krzywej.
Rzeczywista niepewność czasu zamienia cienką krzywą w pas możliwych kierunków. Znaki opóźnień mówią, który detektor zarejestrował sygnał wcześniej. Dlatego w pełnej lokalizacji wykorzystuje się jednocześnie czasy, przebiegi oraz odpowiedzi kierunkowe sieci.
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto