Pomiar łańcucha rozpadu: skończony czas zliczania i dwa sygnały
Detektor może rejestrować promieniowanie P i produktu z różnymi wydajnościami. Gdy pomiar trwa dostatecznie długo, obie aktywności zmieniają się w jego trakcie. Wyniku nie odtworzymy wtedy z jednej aktywności pomnożonej przez czas.
W tym materiale
Detektor może rejestrować promieniowanie P i produktu z różnymi wydajnościami. Gdy pomiar trwa dostatecznie długo, obie aktywności zmieniają się w jego trakcie. Wyniku nie odtworzymy wtedy z jednej aktywności pomnożonej przez czas.
Potrzebne wiadomości: Bilans łańcucha rozpadu i rozwiązanie Batemana, wydajność detektora, pole pod wykresem, układ dwóch równań liniowych.
Najpierw ustalamy, jakie przemiany detektor widzi
W idealnym modelu średnia częstość zliczeń wynosi r(t)=εPAP(t)+εDAD(t)+rt. Współczynniki ε są prawdopodobieństwami uzyskania jednego zliczenia z przemiany danego rodzaju i obejmują przyjęty kanał promieniowania oraz geometrię. rt to średnia częstość stałego tła. Pomijamy czas martwy, nakładanie impulsów i zmiany wydajności. Jeżeli wydajność już zawiera prawdopodobieństwo emisji wybranej linii, nie mnożymy przez nie ponownie.
Wynik zliczania jest losową liczbą całkowitą. Poniższe μ są wartościami oczekiwanymi, więc mogą być niecałkowite. Nie przyjmujemy automatycznie niezależności impulsów z dwóch ogniw tego samego łańcucha; rachunek średnich nie wymaga takiego założenia.
Bilans pozwala policzyć całkę bez trudnego całkowania
W oknie od t₁ do t₂ liczba przemian P to BP=NP(t₁)−NP(t₂). Liczba przemian produktu to BD=ND(t₁)+BP−ND(t₂). Po uwzględnieniu wydajności i stałego tła otrzymujemy:
\mu=\varepsilon_P B_P+\varepsilon_D B_D+r_{\mathrm{t}}(t_2-t_1).
Każdy B jest równy całce z odpowiedniej aktywności po czasie. W jednostkach Bq·s daje liczbę przemian. Podzielenie μ przez długość okna daje średnią częstość zliczeń. Nie nadaje jej automatycznie znaczenia częstości na początku, na końcu ani dokładnie w środku okna.
Przykład: aktywność produktu na początku jest zerowa
Weźmy TP=100 s, TD=50 s, początkowo 8000 P i zero D oraz S. W pierwszych 100 s zachodzi BP=4000 i BD=2000 przemian. Dla εP=0,10, εD=0,30 i rt=2 s⁻¹ otrzymujemy μ=400+600+200=1200.
Na początku r(0)=0,10·(8000 ln 2/100)+2≈7,545 s⁻¹. Pomnożenie tej liczby przez 100 s dałoby około 754,5 zliczenia, o 445,5 mniej niż dokładna średnia. Początkowo D nie ma, lecz powstaje ono podczas pomiaru i zdąża się rozpadać. Nie można traktować jego zerowego sygnału początkowego jako zerowego sygnału przez całe okno.
Jedna częstość zwykle nie rozdziela dwóch aktywności
Po odjęciu tła znamy równanie r₁=ε₁PAP+ε₁DAD. Jeśli obie aktywności są nieznane, jest to jedna zależność między dwiema wielkościami. Drugi jednoczesny kanał z innymi względnymi czułościami daje drugie równanie. W krótkim oknie, w którym zmiany aktywności można pominąć, układ ma jednoznaczne rozwiązanie, gdy:
\varepsilon_{1P}\varepsilon_{2D}-\varepsilon_{1D}\varepsilon_{2P}\ne0.
Jeżeli obie czułości drugiego kanału są po prostu dwa razy większe, drugie równanie powtarza pierwsze. Więcej impulsów może poprawić precyzję, ale nie usuwa niejednoznaczności składu. Gdy wyznacznik jest bardzo mały, drobne błędy częstości i kalibracji mogą silnie zmieniać wyliczone aktywności.
Dwa kolejne okna też mogą dostarczyć dwóch równań
Jeśli znamy stałe rozpadu, wartości NP(t) i ND(t) są liniowe względem nieznanych NP0 i ND0. Dwa całkowe odczyty mogą więc pozwolić odtworzyć obie początkowe liczby, pod warunkiem niezależności równań. Nie porównujemy wtedy chwilowych aktywności z różnych czasów tak, jakby były jednoczesne: model jawnie opisuje ich zmianę między oknami.
Wszystkie przykłady są obliczeniami dla umownych nuklidów i danych dydaktycznych. Nie opisują przeprowadzonego pomiaru. Wynik rzeczywistej analizy wymagałby ponadto niepewności kalibracji, statystyki zliczeń, informacji o liniach promieniowania i sprawdzenia przyjętego modelu próbki.
Zadania do tego tematu
- Drugie okno pomiaru: więcej rozpadów produktu niż P
- Dwa kanały detektora rozdzielają aktywności P i produktu
- Dwa okna zliczania pozwalają odtworzyć początkowy skład
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto