v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego

Grawitacja i zmiana orbity · wirtualne doświadczenie

Transfer Hohmanna: dwa impulsy i spotkanie z celem

Połącz dwie kołowe orbity półelipsą. Porównaj zwroty impulsów, szybkości, energię i czas; przesuń cel, aby odróżnić osiągnięcie jego orbity od spotkania.

Najpierw przewidź

Podnosisz orbitę. Czy drugi impuls powinien przyspieszyć statek, czy go zahamować? A co się zmieni, gdy zamienisz promienie startu i końca miejscami?

Przykład bez sterowania: r₁ = 8000 km, r₂ = 24000 km, μ = 400000 km³/s². Półoś elipsy wynosi 16000 km. Szybkości przed i po pierwszym impulsie to 7,07107 i 8,66025 km/s; przed i po drugim 2,88675 i 4,08248 km/s. Impulsy wynoszą +1,58919 i +1,19573 km/s, łącznie 2,78492 km/s. Przelot trwa 10053,096 s, czyli 2,79253 h. Cel na większym kole powinien początkowo wyprzedzać promień startowy o 82,02041°. Błąd fazy 10° daje w końcu przelotu minięcie o około 4183,476 km.

Ustaw doświadczenie
0

Porównaj swoje próby

Zapisz ustawienia i odczyty, zmień jeden parametr i zapisz kolejną próbę. To wyniki modelu. Tabela pozostaje na tej stronie do jej zamknięcia; możesz pobrać ją jako CSV. Wyczyszczenie tabeli możesz cofnąć do chwili zapisania nowej próby.

Brak zapisanych prób. Możesz porównać do 20 prób.

Jak działa ten model?

r₁ i r₂ są odległościami od środka ciała centralnego, a nie wysokościami nad jego powierzchnią. Jeśli znasz wysokość h, najpierw dodaj promień ciała R: r = R + h. Symbol ciała centralnego na rysunku nie przedstawia jego rzeczywistego rozmiaru. μ = GM opisuje jego pole; wartość 4 w sterowaniu oznacza 400000 km³/s².

Pierwszy krótki impuls zmienia prędkość w punkcie A, lecz w tej samej chwili nie przesuwa statku. Tor przejściowy jest elipsą o półosi a = (r₁ + r₂)/2. Jej drugi koniec, B, leży po przeciwnej stronie ciała centralnego. Dopiero drugi impuls dopasowuje prędkość do docelowego koła. Bez niego statek wracałby tą samą elipsą.

Dodatnie Δv oznacza impuls styczny zgodny z lokalną prędkością, ujemne — przeciwny. Przy zwiększaniu promienia oba są dodatnie. Przy zmniejszaniu oba są ujemne. Punkty A i B leżą po przeciwnych stronach, więc dodatnie impulsy nie są równoległymi strzałkami w nieruchomym układzie współrzędnych. Koszt Δv jest sumą wartości bezwzględnych, nie końcową zmianą wektora prędkości.

Szybkości wyznaczamy z energii: v² = μ(2/r − 1/a). Na kołach a = r. W przelocie energia właściwa ε = v²/2 − μ/r pozostaje stała i wynosi −μ/(2a). W punktach impulsów zmienia się o v_przed · Δv + (Δv)²/2. Jednostka km²/s² ma tę samą wartość liczbową co MJ/kg. To zmiana energii mechanicznej przypadającej na kilogram statku, a nie zużycie paliwa.

Przelot od A do B trwa połowę okresu elipsy: t_H = π√(a³/μ). Suwak 0,5 oznacza połowę tego czasu, nie połowę łuku ani kąta. Położenie obliczamy z równania Keplera M = E − e sin E. E oznacza tu anomalię mimośrodową, czyli pomocniczy kąt opisujący elipsę; nie jest energią. Animacja przyspiesza rzeczywisty czas, którego odczyt podano w sekundach.

Zielony cel jest małym ciałem na docelowym kole, poruszającym się w tym samym zwrocie. Jego prędkość kątowa wynosi n₂ = √(μ/r₂³). Aby dotarł do B jednocześnie ze statkiem, początkowy kąt musi spełniać φ₀ = π − n₂t_H z dokładnością do pełnych obrotów. Rysunek pokazuje jego położenie początkowe pustym przerywanym znacznikiem i bieżące pełnym okręgiem.

Zmień błąd fazy δφ, zachowując promienie. Trajektoria, koszt i czas statku pozostają te same. Zmienia się miejsce celu w chwili dotarcia do B. Odległość minięcia wynosi 2r₂|sin(δφ/2)|. Przy δφ = 0 statek i cel mają w B to samo położenie; po drugim impulsie również tę samą prędkość. Błąd fazy nie jest błędem kierunku impulsu.

Dla r₁ = r₂ nie potrzeba żadnego manewru. Wyświetlany półobieg jest wtedy tylko umownie wybranym odcinkiem ruchu po jednym kole. Nie należy interpretować jego czasu jako minimalnego czasu zmiany orbity. Cel z inną fazą nie zostanie dogoniony przez samo czekanie na tej samej orbicie, ponieważ oba ciała mają identyczną prędkość kątową.

Założenia i granice

  • Dwa kołowe tory w jednej płaszczyźnie i zgodny zwrot obiegu. Jedno nieruchome centrum grawitacji; masa statku i celu jest zaniedbywalna. Nie obliczamy startu z powierzchni, zmiany płaszczyzny ani przechwycenia przez planetę.
  • Dwa idealnie krótkie impulsy styczne; pomiędzy nimi działa wyłącznie grawitacja Newtona. Brak atmosfery, oporu, innych ciał, spłaszczenia planety i skończonego czasu pracy silnika. Podane promienie powinny odpowiadać dostępnym orbitom zewnętrznym.
  • Hohmann jest konkretną rodziną manewrów. Model nie dowodzi globalnej minimalności zużycia paliwa ani Δv dla wszystkich możliwych trajektorii. Inne ograniczenia, dodatkowe impulsy lub dłuższy czas lotu mogą zmienić wybór.
  • Suwak pokazuje lot od chwili po pierwszym impulsie do chwili przed drugim. Cztery słupki osobno porównują szybkości po obu stronach impulsów. Długości czerwonych strzałek są umowne; odczyty Δv podano liczbowo.

Sprawdź samodzielnie

Ustaw r₁ = 10000 km, r₂ = 20000 km i μ = 4·10⁵ km³/s². Zapisz próbę, potem zamień promienie miejscami. Które wielkości są takie same, które zmieniają znak, a które nie są symetryczne? Na końcu ustaw r₁ = r₂ i niezerowy błąd fazy.

Sprawdź rozwiązanie

Na zewnątrz: Δv₁ ≈ +0,97841 km/s, Δv₂ ≈ +0,82065 km/s. Do wewnątrz: −0,82065 i −0,97841 km/s. W obu kierunkach koszt wynosi 1,79906 km/s, a czas 9125,502 s. Zmiana energii właściwej wynosi odpowiednio +10 i −10 MJ/kg. Faza celu to jednak 63,08657° na większej orbicie oraz 209,31888° na mniejszej; cele mają różne prędkości kątowe. Przy równych promieniach Δv = 0, a niezerowa różnica fazy pozostaje stała przez cały umowny półobieg.

Podstawy fizyczne

Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.