v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego

Pole magnetyczne przewodów i oddziaływanie prądów · wirtualne doświadczenie

Dwa równoległe przewody: przyciąganie, odpychanie i trzecia zasada

Steruj dwoma prądami, odstępem i długością odcinka. Sprawdź znak siły, kierunek B i to, dlaczego przewody działają na siebie siłami równymi i przeciwnymi.

Najpierw przewidź

Dwa równoległe przewody niosą +5 A i −3 A. Czy się przyciągną? Czy po zmianie tylko znaku drugiego prądu wartość siły się zmieni?

Dla I₁ = +5 A, I₂ = −3 A, d = 0,10 m i ℓ = 0,50 m pole pierwszego przewodu przy drugim wynosi B₁ = 2·10⁻⁷·5/0,10 = 10 μT i jest skierowane ku górze. Siła na jednostkę długości ma wartość |F|/ℓ ≈ 2·10⁻⁷·15/0,10 = 30 μN/m, a wartość siły na odcinku 0,50 m wynosi 15 μN. Ponieważ prądy mają przeciwne zwroty, przewody odpychają się: pierwszy w lewo, drugi w prawo. Przy zamianie I₂ na +3 A siła jest przyciągająca, lecz jej wartość pozostaje 15 μN. Oba przewody działają na siebie z przeciwnymi siłami, nawet jeśli prądy są nierówne.

Ustaw doświadczenie

Porównaj swoje próby

Zapisz ustawienia i odczyty, zmień jeden parametr i zapisz kolejną próbę. To wyniki modelu. Tabela pozostaje na tej stronie do jej zamknięcia; możesz pobrać ją jako CSV. Wyczyszczenie tabeli możesz cofnąć do chwili zapisania nowej próby.

Brak zapisanych prób. Możesz porównać do 20 prób.

Jak działa ten model?

Oba druty są równoległe i prostopadłe do kartki; pierwszy leży po lewej, drugi po prawej. Kropka oznacza dodatni prąd na zewnątrz kartki, krzyżyk — ujemny do środka. Rozróżniaj pole wytworzone przez przewód pierwszy i siłę działającą na przewód drugi; to dwie różne wielkości fizyczne.

Pole pierwszego drutu w miejscu drugiego ma wartość B₁ = μ₀|I₁|/(2πd). Gdy I₁ > 0, wskazuje w górę rysunku. Prąd w drugim przewodzie doznaje wtedy siły F₂ = I₂ℓ×B₁: reguła iloczynu wektorowego rozstrzyga, czy siła jest skierowana ku pierwszemu drutowi, czy od niego.

Po podstawieniu pola otrzymujemy |F|/ℓ = μ₀|I₁I₂|/(2πd), w niutonach na metr. Ten sam zwrot prądów oznacza przyciąganie; przeciwne — odpychanie. Jeśli którykolwiek prąd jest zerowy, wzajemna siła magnetyczna w tym modelu znika.

Dla dwóch drutów siły są jednakowej wartości i mają przeciwne zwroty. Nie wolno stwierdzić, że przewód z większym prądem musi być pchany mocniej. W prostym modelu siła na każdy drut zależy od tego samego iloczynu |I₁I₂| i tego samego d; całkowita siła na układ dwóch drutów wynosi zero.

Zapisz próbę dla I₂ = −3 A. Zmień tylko I₂ na +3 A i zapisz ponownie. Wartość |F|/ℓ nie zmieni się, ale zwrot obu sił się odwróci. Następnie przywróć −3 A i podwój odstęp d: siły zmaleją dwukrotnie. Na końcu zwiększ odcinek ℓ: siła F wzrośnie proporcjonalnie, ale |F|/ℓ zostanie stałe.

Na schemacie odległość między symbolami jest celowo stała, aby strzałki pozostały czytelne przy całym zakresie parametrów. Wartość rzeczywistej odległości d podają kontrolka i tabela. Pomijamy mechaniczne odkształcenie przewodów, ich długość skończoną, nagrzewanie i wpływ otoczenia.

Założenia i granice

  • Dwa długie, cienkie, równoległe przewody z ustalonymi prądami, bez zewnętrznego pola i innych prądów.
  • Odległość d jest znacznie większa od promieni przewodów; siła odnosi się do oddalonego od końców odcinka długości ℓ.
  • Używamy dydaktycznego przybliżenia μ₀ ≈ 4π·10⁻⁷ H/m dla próżni/powietrza; brak ferromagnetyków.
  • Strzałki sił pokazują zwroty, nie wartości w skali rysunku. W modelu nie ma dynamiki ruchu drutów ani sił od zamocowań.

Sprawdź samodzielnie

I₁ = +5 A, I₂ = −3 A, d = 0,10 m, ℓ = 0,50 m. Podaj pole B₁ przy drugim przewodzie, F/ℓ i F dla obu przewodów ze znakami kierunku. Co zmieni samo odwrócenie I₂?

Sprawdź rozwiązanie

B₁ = 2·10⁻⁷·5/0,10 T = +10 μT (ku górze). F/ℓ = 2·10⁻⁷·(5·−3)/0,10 = −30 μN/m: znak minus oznacza odpychanie. |F| = 30 μN/m · 0,50 m = 15 μN. Na pierwszym drucie siła jest w lewo, na drugim w prawo; sumują się do zera. Dla I₂ = +3 A pole B₁ zostaje takie samo, lecz F/ℓ = +30 μN/m, druty przyciągają się i wartości sił nadal wynoszą 15 μN.

Podstawy fizyczne

Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.