Początek XX wieku stanowi kres fizyki klasycznej a świt fizyki współczesnej. Wtedy to zaczynają formować się i rozpowszechniać koncepcje mechaniki kwantowej. Dla tego okresu, szczególnym rokiem jest rok 1905, w którym najsłynniejszy chyba fizyk świata, Albert Einstein, napisał 5 przełomowych prac, dających wkład w naukę po dzień dzisiejszy.

W tym artukule chciałbym zachęcić do lektury tomu Albert Einstein: 5 prac, które zmieniły oblicze fizyki i podzielić się swoimi wrażeniami, po tym jak w ciągu 2 tygodni w wolnych chwilach ukończyłem lekturę tej kompaktowej książki (format A5, 190 stron).

Dla mnie jako fizyka, przyczyną zakupu była ciekawość i chęć poznania oryginalnych dzieł napisanych piórem Alberta Einsteina, legendy i autorytetu świata fizyki.

Tym, co wyniosłem z lektury, to było przede wszystkim poznanie stylu i logiki wywodu, sposobu myślenia Einsteina. Aby przebrnąć przez część matematyczną, uważam, że wystarczy znajomość aparatu matematycznego na poziomie maksymalnie 1 roku studiów - pod tym względem najtrudniejsza jest lektura pierwszej pracy Einsteina przedstawionej w książce, czyli rozprawy doktorskiej Einsteina, co ciekawe rozprawy teoretycznej z dziedziny mechaniki płynów obronionej na uniwersytecie ETH w Zurychu, mającej status uniwersytetu technicznego, politechniki. Do podążania tokiem formuł w pozostałych 4 pracach, uważam, wystarczy znajomość formalizmu matematycznego na poziomie licealnym klasy maturalnej. Wydaje mi się jednak, że cała trudność polega nie na użytym formalizmie matematycznym, a na prawidłowym zrozumieniu założeń ideii przedstawianych przez Einsteina.

Głównym atutem książki są przystępne wprowadzenia, w które opatrzona jest każda z pięciu prac. Prawdę mówiąc, pomijając treść 5 prac Einsteina a opierając się jedynie na tych wstępach, właściwie nie tracimy dużo z lektury, jeśli interesuje nas kontekst historyczny i ogólny charakter prac Einsteina. Autor wprowadzeń, John Stachel, dyrektor Centrum Studiów nad Einsteinem, redaktor Pism zebranych Alberta Einsteina,  świetnie radzi sobie z przekazaniem ogólnego i zwięzłego konceptu prac Einsteina, poprzez streszczenie tych prac w sposób popularnonaukowy z jednoczesnym przedstawieniem tła historycznego.

Podsumowując, uważam, że Albert Einstein: 5 prac, które zmieniły oblicze fizyki trafi zarówno do czytelników ogólnych, lubujących się w książkach historycznych i popularnonaukowych, a także do czytelników, którzy mają chęć prześledzić tok wywodu i poznać aparat matematyczny natenczas 26-letniego Alberta Einsteina, przyszłej legendy świata fizyki.

W ramach serii "Biblioteki klasyków nauki", do której należy niniejsza recenzowana pozycja, należą także:

• Jerzy Joachim Retyk: Relacja pierwsza z ksiąg "O obrotach" Mikołaja Kopernika,
• Karol Darwin: O powstawaniu gatunków,
• Johannes Kepler: Noworoczny podarek albo o sześciokątnych płatkach śniegu,
• Arthur S. Eddington: Czy wszechświat się rozszerza?,

do których zachęcam, wierząc, że są napisane w podobnym, przystępnym stylu. Ponadto, na stronie Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego dostępne są także publikacje w wersji PDF, co umożliwia lekturę dzieł przy pomocy tzw. czytników e-book'ów [1].

Źródła:

1. Wydawnicto UW - Biblioteka Klasyków Nauki