v2.0.9794.34739
Fizyka dla każdego
Fizyka statystyczna: mikrostany, obsady i fluktuacje · 1 min czytania

Dwa ośrodki: sprawdź sumę statystyczną bez wzoru na potęgę

Opublikowano: 25.10.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwa niezależne ośrodki A i B mają poziomy 0 i Δ. Temperatura spełnia exp[−Δ/(kBT)] = 1/2. a) Wypisz wszystkie mikrostany, ich energie i prawdopodobieństwa. b) Oblicz bezpośrednio ⟨E⟩, ⟨E²⟩ i wariancję energii. c) Sprawdź C = Var(E)/(kBT²) i porównaj z pojemnością cieplną dwóch niezależnych ośrodków. Dlaczego lista samych trzech różnych energii nie wystarcza?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Stan (A wzbudzony, B niewzbudzony) i stan odwrotny mają tę samą energię, ale są różnymi stanami. W średniej E² podnosisz do kwadratu energię, nie prawdopodobieństwo.

Rozwiązanie

Cztery stany i trzy energie

Oznaczmy stan dolny przez 0, a górny przez 1. Stany 00, 10, 01, 11 mają energie 0, Δ, Δ, 2Δ i wagi 1, 1/2, 1/2, 1/4. Suma Z = 9/4 równa się (1 + 1/2)². Prawdopodobieństwa wynoszą odpowiednio 4/9, 2/9, 2/9 i 1/9.

Liczymy dwa momenty rozkładu

\langle E\rangle=\Delta\left(\frac29+\frac29\right)+2\Delta\frac19=\frac23\Delta.

\langle E^2\rangle=\Delta^2\left(\frac29+\frac29\right)+4\Delta^2\frac19=\frac89\Delta^2.

Zatem Var(E) = 8Δ²/9 − (2Δ/3)² = 4Δ²/9. To dodatnia wielkość o jednostce energii do kwadratu, mimo że każdy z dwóch poziomów ma dokładnie określoną energię.

Kontrola pojemności cieplnej

Warunek temperatury daje Δ/(kBT) = ln 2. Stąd C/kB = (4/9)(ln 2)² ≈ 0,213535. Wzór dla dwóch ośrodków daje ten sam wynik: N = 2, p = 1/3, więc C/kB = 2(ln 2)²(1/3)(2/3).

Gdyby w sumie uwzględnić po jednym stanie dla energii 0, Δ i 2Δ, otrzymalibyśmy Z = 7/4 i błędną średnią 4Δ/7. Zgubiony zostałby jeden z dwóch stanów poziomu Δ. Można sumować po stanach albo po poziomach z uwzględnieniem degeneracji; obu konwencji nie wolno mieszać.

Powiązana teoria

Suma statystyczna: energia i pojemność cieplna układu dwupoziomowego

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.