Liniowy model ogniwa: dwa oporniki i jedno maksimum mocy
W uproszczonym modelu dydaktycznym ogniwo ma I(U) = 3,0 A − (5,0 A/V)U dla 0 ≤ U ≤ 0,60 V. Nie jest to uniwersalny kształt charakterystyki PV. a) Znajdź U, I i P po dołączeniu opornika 0,10 Ω. b) Powtórz rachunek dla 0,20 Ω. c) Pokaż przez uzupełnienie kwadratu, że P(U) ma maksimum 0,45 W. Jaki opór je osiąga? d) O ile procent pierwszy wariant daje mniej mocy od maksimum?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Równocześnie zachodzą I = U/R i podana charakterystyka. Do maksimum wygodnie zapisać P(U) = (3,0 A)U − (5,0 A/V)U², a następnie wydzielić kwadrat (U − 0,30 V)².
Rozwiązanie
Punkt pracy dla pierwszego opornika
Podstawiamy I = U/R do opisu źródła. Po przeniesieniu wyrazów zależnych od U otrzymujemy U[1/R + 5,0 A/V] = 3,0 A. Jednostka 1/Ω jest równa A/V, więc wolno dodać oba współczynniki. Dla R = 0,10 Ω mamy U = 3,0/15 V = 0,20 V. Stąd I = 0,20/0,10 A = 2,0 A oraz P = 0,40 W.
Drugi opornik i kontrola charakterystyki
Dla R = 0,20 Ω współczynnik przy U wynosi 5,0 + 5,0 = 10,0 A/V. Otrzymujemy U = 0,30 V, I = 1,50 A, P = 0,45 W. Kontrola w równaniu źródła daje 3,0 A − (5,0 A/V) · 0,30 V = 1,50 A. Oba napięcia mieszczą się w określonej dziedzinie; nie przedłużamy modelu poza nią.
Maksimum bez zgadywania kolejnych oporów
P(U)=0{,}45\,\mathrm W-\left(5{,}0\,\frac{\mathrm A}{\mathrm V}\right)(U-0{,}30\,\mathrm V)^2.
Odejmowany składnik jest nieujemny. Największa moc wynosi 0,45 W dla U = 0,30 V. Wtedy I = 1,50 A i R = 0,20 Ω. Pierwszy wariant traci 0,05 W, czyli 0,05/0,45 · 100% ≈ 11,11% maksimum. Nie mylimy tego z procentowym wzrostem po zmianie oporu: 0,05/0,40 = 12,5% ma inny mianownik.
Wniosek o konkretnym optimum dotyczy wyłącznie podanej prostej. Rzeczywiste ogniwo ma zwykle wyraźne zagięcie charakterystyki, dlatego jego MPP trzeba wyznaczać z właściwej krzywej.
Powiązana teoria
Ogniwo fotowoltaiczne: punkt pracy i moc, którą można odebrać
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto