v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Układy oddzielonych soczewek: obrazowanie, lunety i pomiar · 1 min czytania

Poszerzanie wiązki i zbyt mała druga soczewka

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Układ afokalny w powietrzu ma najpierw f₁ = −4 cm, a potem f₂ = +16 cm. Pada osiowa równoległa wiązka o średnicy 3 mm. Oblicz odstęp i średnicę wyjściową. Jak zmienia się mały kąt 1 mrad? Jeśli druga soczewka ma czynną średnicę tylko 10 mm, jaki ułamek mocy przejdzie przez nią w modelu wycentrowanej wiązki o jednakowym natężeniu na całym kołowym przekroju? Pomijamy odbicia i pochłanianie.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Wyjściowa średnica bez obcięcia wynika ze stosunku ogniskowych. Dla równomiernego koła udział mocy jest stosunkiem pól, nie średnic.

Rozwiązanie

Odwrócony układ Galileusza

d = −4 + 16 = 12 cm. Soczewka rozpraszająca najpierw rozszerza pęk, a skupiająca przywraca równoległość. Stosunek średnic wynosi |16/(−4)| = 4, więc nieobcięta wiązka miałaby 12 mm.

Zmiana małych kątów

Mθ = −(−4)/16 = +1/4. Odchylenie 1 mrad zmniejsza się do 0,25 mrad, z zachowaniem zwrotu. Taki sam współczynnik opisuje małe różnice kątów promieni w granicach modelu afokalnego.

Ograniczenie apertury

Średnica 12 mm nie mieści się w czynnym otworze 10 mm. Przy podanym równomiernym natężeniu stosunek mocy wynosi:

\frac{P_{\mathrm{przech}}}{P_{\mathrm{padaj}}}=\frac{\pi(5\ \mathrm{mm})^2}{\pi(6\ \mathrm{mm})^2}=\frac{25}{36}\approx0{,}6944.

Przechodzi około 69,44% mocy, a 30,56% zostaje zasłonięte. Średnica przechodzącego pęku jest ograniczona do 10 mm. Dla profilu gaussowskiego nie wolno użyć samego stosunku pól: trzeba uwzględnić zmienne natężenie. Obcięcie daje też dyfrakcję, której geometria promieni nie opisuje.

Powiązana teoria

Układ afokalny: luneta, powiększenie kątowe i szerokość wiązki

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.