v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Cewka w obwodzie RL: przełączanie, energia i pomiary · 1 min czytania

Połowa prądu, ćwierć energii i granica modelu

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Cewka L = 80 mH, r = 1,0 Ω, Iₛ = 1,20 A oddaje energię w zamkniętej pętli przez R₂ = 3,0 Ω. Kiedy prąd spadnie do połowy? Ile energii pozostanie w polu, ile ciepła wydzieli się łącznie i ile w samym R₂? Oblicz też czas spadku energii do 10%. Czy te same odpowiedzi opisują cewkę z całkowicie przerwanym przewodem?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Podnieś stosunek prądów do kwadratu. Dla ciepła w R₂ użyj udziału R₂/(R₂ + r).

Rozwiązanie

Czas i energia przy połowie prądu

τ₂ = 0,080/4 s = 0,020 s. Równanie I/Iₛ = 1/2 daje t = τ₂ln2 ≈ 13,863 ms. Energia początkowa to ½·0,080·1,20² J = 0,0576 J. Przy I = 0,60 A wynosi 0,0144 J — jedną czwartą, ponieważ energia zależy od I².

Wydzielone ciepło wynosi 0,0576 − 0,0144 = 0,0432 J. Do R₂ trafi udział 3/4, czyli 0,0324 J, a do uzwojenia 0,0108 J. Suma ciepła i pozostałej energii pola odtwarza początkowe 0,0576 J.

Inny próg daje inny czas

Dla energii równej 10% początkowej e−2t/τ₂ = 0,10. Stąd:

t=\frac{\tau_2}{2}\ln10=0{,}010\ln10\ \mathrm s\approx23{,}026\ \mathrm{ms}.

W tej chwili prąd jest równy √0,10 ≈ 31,62% początkowego, czyli około 0,37947 A. Gdyby pytano o 10% prądu, czas wyniósłby dwa razy więcej.

Otwarty przewód nie jest tą pętlą

Nie. Wszystkie obliczenia zakładają ciągłą drogę prądu przez r i R₂. Po całkowitym przerwaniu przewodu nie wolno pozostawić tego samego równania ani dopisać I = 0 bez wyjaśnienia losu energii. Rzeczywisty przebieg zależy m.in. od pojemności i przebicia, których model nie zawiera. Bilans energii nadal obowiązuje, ale do jego rozdzielenia potrzebne są dodatkowe elementy opisu.

Na wspólnej osi czasu t podzielonego przez stałą czasową pokazano I/Iₛ = exp(−t/τ) oraz E/Eₛ = exp(−2t/τ). Krzywa energii opada szybciej. Obie wielkości są bezwymiarowe.
Wykres dotyczy wyłącznie zaniku w zamkniętej pętli. Gdy prąd maleje do połowy, energia maleje do jednej czwartej. Oś czasu oznacza czas od przełączenia. Powiększ rysunek.

Powiązana teoria

Przełączenie cewki: prąd pozostaje ciągły, napięcie zmienia znak

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.