v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Indukcyjność wzajemna, połączenia cewek i energia sprzężonego pola · 1 min czytania

Otwarta cewka przy narastaniu, postoju i odwróceniu prądu

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dwie nieruchome cewki mają M = 6,00 mH. Druga jest rozwarta. Dodatni i₁ wpływa do kropki, a u₂ mierzymy jako potencjał kropki drugiej cewki minus potencjał jej drugiego zacisku. Prąd i₁ jest liniowy na odcinkach wykresu: od 0 A do 2,00 A w czasie 0–4,00 ms, stały w czasie 4,00–7,00 ms i malejący do −1,00 A w chwili 13,00 ms.

Wyznacz u₂ na trzech otwartych przedziałach czasu. Oblicz zmianę Ψ₂ między początkiem i końcem oraz całkę napięcia po całym przedziale. Czy u₂ zmienia znak dokładnie wtedy, gdy i₁ przechodzi przez zero? Pomijamy pojemności pasożytnicze.

Prąd i1 wzrasta od 0 do 2 A między 0 a 4 ms, pozostaje równy 2 A do 7 ms, a potem maleje do minus 1 A w chwili 13 ms. Pionowe linie wskazują chwile zmiany nachylenia.
Z wykresu odczytujemy osobno wartość prądu i nachylenie każdego odcinka. Druga cewka jest rozwarta; miernik napięcia uznajemy za idealny. Powiększ rysunek.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Na każdym odcinku oblicz nachylenie Δi₁/Δt. Całka napięcia ma jednostkę V·s i jest zmianą strumienia skojarzonego.

Rozwiązanie

Nachylenia trzech odcinków

Najpierw zamieniamy milisekundy na sekundy. Pierwszy odcinek trwa 0,00400 s, a trzeci 0,00600 s. Zmiana prądu na trzecim wynosi −1,00 A − 2,00 A = −3,00 A.

\left(\frac{di_1}{dt}\right)_1=500\,\mathrm{A/s},\qquad \left(\frac{di_1}{dt}\right)_2=0,\qquad \left(\frac{di_1}{dt}\right)_3=-500\,\mathrm{A/s}.

Druga cewka nie przewodzi, więc nie ma własnego składnika L₂di₂/dt. Mnożymy nachylenia przez M = 0,00600 H. Na pierwszym odcinku u₂ = +3,00 V, podczas postoju 0 V, a na ostatnim −3,00 V.

Na idealnych ostrych załamaniach wykresu pochodna nie ma jednej wartości. Podaliśmy wartości na otwartych odcinkach; rzeczywisty przebieg wymagałby modelu zaokrąglenia tych przejść.

Całka potwierdza zmianę strumienia

Przy i₂ = 0 mamy Ψ₂ = Mi₁. Na początku Ψ₂ = 0, po wzroście 0,0120 Wb, podczas postoju tyle samo, a na końcu −0,00600 Wb. Zatem:

\Delta\Psi_2=-0{,}00600\,\mathrm{Wb},\qquad \int_0^{13\,\mathrm{ms}}u_2\,dt=(3{,}00\,\mathrm V)(0{,}00400\,\mathrm s)-(3{,}00\,\mathrm V)(0{,}00600\,\mathrm s)=-0{,}00600\,\mathrm{V\,s}.

Weber jest równy V·s, więc oba wyniki opisują tę samą zmianę.

Znak napięcia nie jest znakiem prądu

Prąd przechodzi przez zero po 4,00 ms od rozpoczęcia spadku, czyli w chwili 11,00 ms. Nachylenie przez cały trzeci odcinek pozostaje ujemne, dlatego u₂ przed i po tej chwili wynosi −3,00 V. Odwrócenie wartości prądu samo w sobie nie tworzy zmiany biegunowości napięcia; decyduje pochodna.

Powiązana teoria

Indukcyjność wzajemna: skąd napięcie w drugiej cewce i jak ustalić jego znak?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.