v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Parcie hydrostatyczne, środek parcia i klapy na zawiasach · 1 min czytania

Skośna linka podtrzymująca klapę i reakcja zawiasu

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Pionowa klapa o wysokości H = 2,0 m i szerokości b = 1,2 m jest zawieszona na górnej krawędzi, na poziomie powierzchni wody. Woda znajduje się po lewej, po prawej powietrze o takim samym ciśnieniu jak nad wodą. Linka przy dolnej krawędzi biegnie w lewo i w górę pod kątem β = 30° do poziomu. Pomijamy ciężar klapy, tarcie i moment własny zawiasu. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ oraz g = 10 m/s². a) Znajdź naciąg linki. b) Wyznacz poziomą i pionową reakcję zawiasu działającą na klapę. c) Porównaj naciąg z linką poziomą i wyjaśnij granicę β → 90°.

Pionowa klapa wysokości 2 m ma zawias na poziomie powierzchni wody. Woda po lewej naciska w prawo. Linka od dolnej krawędzi biegnie w lewo i w górę pod kątem 30 stopni do poziomu.
Szerokość klapy wynosi 1,2 m i jest prostopadła do przekroju. Siła T jest skierowana wzdłuż linki. Jej składowa pozioma obraca klapę wokół zawiasu, pionowa działa wzdłuż klapy. Strzałki sił nie mają wspólnej skali. Powiększ rysunek.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Woda daje trójkątny rozkład. Moment względem zawiasu ustala poziomą składową siły linki, a nie od razu cały naciąg. Dopiero potem zapisz osobno sumy sił poziomych i pionowych.

Rozwiązanie

Napór i jego moment

Siła wynosi F = ρgbH²/2 = 1000·10·1,2·4/2 = 24 kN. Jej ramię względem górnego zawiasu to 2H/3 = 4/3 m, zatem MO = 32 kN·m.

Równowaga momentów

Pionowa składowa linki działa na linii zawiasu i nie daje momentu. Pozioma ma ramię 2 m:

T\cos30^\circ\cdot2=32,\qquad T=\frac{16}{\cos30^\circ}=\frac{32}{\sqrt3}\ \mathrm{kN}\approx18{,}475\ \mathrm{kN}.

Jest to dodatni naciąg zgodny z tym, że linka ciągnie w podanym kierunku.

Reakcje działające na klapę

Przy dodatnich osiach w prawo i w górę składowe linki wynoszą −16 kN i +16/√3 kN. Równowaga sił daje:

R_x+24-16=0,\qquad R_x=-8\ \mathrm{kN},\qquad R_z=-\frac{16}{\sqrt3}\ \mathrm{kN}\approx-9{,}238\ \mathrm{kN}.

Zawias naciska więc na klapę siłą poziomą 8 kN w lewo i pionową około 9,238 kN w dół. Siły klapy na zawias mają przeciwne zwroty. Podane wartości nie uwzględniają ciężaru, który jawnie pominięto.

Porównanie kierunków linki

Dla linki poziomej wystarczyłoby T = 16 kN. Kąt 30° zwiększa naciąg o czynnik 1/cos 30° ≈ 1,155, czyli o około 15,5%, choć potrzebna pozioma składowa pozostaje taka sama. Gdy β zbliża się do 90°, T rośnie bez ograniczenia. Dla dokładnie pionowej linki ramię jest zerowe i nie ma skończonego naciągu zapewniającego tę równowagę.

Powiązana teoria

Klapy na zawiasach: dwa rozkłady ciśnienia i bilans momentów

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.