Skośna linka podtrzymująca klapę i reakcja zawiasu
Pionowa klapa o wysokości H = 2,0 m i szerokości b = 1,2 m jest zawieszona na górnej krawędzi, na poziomie powierzchni wody. Woda znajduje się po lewej, po prawej powietrze o takim samym ciśnieniu jak nad wodą. Linka przy dolnej krawędzi biegnie w lewo i w górę pod kątem β = 30° do poziomu. Pomijamy ciężar klapy, tarcie i moment własny zawiasu. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ oraz g = 10 m/s². a) Znajdź naciąg linki. b) Wyznacz poziomą i pionową reakcję zawiasu działającą na klapę. c) Porównaj naciąg z linką poziomą i wyjaśnij granicę β → 90°.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
W tym zadaniu
Wskazówka
Woda daje trójkątny rozkład. Moment względem zawiasu ustala poziomą składową siły linki, a nie od razu cały naciąg. Dopiero potem zapisz osobno sumy sił poziomych i pionowych.
Rozwiązanie
Napór i jego moment
Siła wynosi F = ρgbH²/2 = 1000·10·1,2·4/2 = 24 kN. Jej ramię względem górnego zawiasu to 2H/3 = 4/3 m, zatem MO = 32 kN·m.
Równowaga momentów
Pionowa składowa linki działa na linii zawiasu i nie daje momentu. Pozioma ma ramię 2 m:
T\cos30^\circ\cdot2=32,\qquad T=\frac{16}{\cos30^\circ}=\frac{32}{\sqrt3}\ \mathrm{kN}\approx18{,}475\ \mathrm{kN}.
Jest to dodatni naciąg zgodny z tym, że linka ciągnie w podanym kierunku.
Reakcje działające na klapę
Przy dodatnich osiach w prawo i w górę składowe linki wynoszą −16 kN i +16/√3 kN. Równowaga sił daje:
R_x+24-16=0,\qquad R_x=-8\ \mathrm{kN},\qquad R_z=-\frac{16}{\sqrt3}\ \mathrm{kN}\approx-9{,}238\ \mathrm{kN}.
Zawias naciska więc na klapę siłą poziomą 8 kN w lewo i pionową około 9,238 kN w dół. Siły klapy na zawias mają przeciwne zwroty. Podane wartości nie uwzględniają ciężaru, który jawnie pominięto.
Porównanie kierunków linki
Dla linki poziomej wystarczyłoby T = 16 kN. Kąt 30° zwiększa naciąg o czynnik 1/cos 30° ≈ 1,155, czyli o około 15,5%, choć potrzebna pozioma składowa pozostaje taka sama. Gdy β zbliża się do 90°, T rośnie bez ograniczenia. Dla dokładnie pionowej linki ramię jest zerowe i nie ma skończonego naciągu zapewniającego tę równowagę.
Powiązana teoria
Klapy na zawiasach: dwa rozkłady ciśnienia i bilans momentów
Dalsza lektura
Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »
← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto