v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Atmosfera: równowaga hydrostatyczna, wysokość skali i pomiar barometryczny · 1 min czytania

Z modelowej tabeli do wysokości skali i temperatury

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

W przykładzie obliczeniowym przyjęto ciśnienia p(0) = 1000 hPa, p(2 km) = 778,8008 hPa i p(4 km) = 606,5307 hPa. To zaokrąglone dane wygenerowane z modelu izotermicznego. M = 0,029 kg/mol, g = 9,81 m/s², R = 8,314462618 J/(mol·K).

Wyznacz H z pary 0–2 km, sprawdź drugą parę i oblicz temperaturę modelu. Następnie przyjmij, że każdy z trzech odczytów zawyżono o te same 20 hPa. Jakie H otrzymasz z pierwszej pary? Czy wspólny mnożnik 1,02 dałby ten sam efekt?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

H = Δz/ln(p₁/p₂). Do wyznaczenia T rozwiąż H = RT/(Mg). Wspólne dodawanie i wspólne mnożenie nie zachowują się tak samo w ilorazie.

Rozwiązanie

Nachylenie logarytmu

Dla pierwszej pary ln(1000/778,8008) ≈ 0,250000. Zatem H ≈ 2000/0,25 = 8000 m. Dla pary 2–4 km iloraz ponownie daje logarytm około 0,25, więc dostajemy tę samą wysokość skali, z dokładnością zaokrąglonych danych.

Modelowe odczyty na wysokościach 0, 2, 4 i 6 km po przeliczeniu na logarytm p/p0 leżą na prostej o nachyleniu minus 0,125 na kilometr.
Dane wygenerowano z modelu o H = 8 km. Na osi pionowej jest logarytm ilorazu dwóch ciśnień, więc argument logarytmu jest bezwymiarowy. To przykład obliczeniowy, nie seria terenowa. Powiększ rysunek.

Temperatura, którą przypisaliśmy temu modelowi

Przekształcamy H = RT/(Mg):

T=\frac{HMg}{R}=\frac{8000\cdot0{,}029\cdot9{,}81}{8{,}314462618}\,\mathrm K\approx273{,}73\,\mathrm K.

Nie uzyskaliśmy niezależnego terenowego pomiaru temperatury. Odtworzyliśmy parametr modelu, z którego wygenerowano tabelę. Gdyby M także było nieznane, nachylenie wyznaczałoby stosunek T/M, a nie osobno T i M.

Stały błąd zera

Po dodaniu 20 hPa pierwsza para wynosi 1020 hPa i 798,8008 hPa. Jej iloraz jest bliższy jedności:

H_{\mathrm{poz}}=\frac{2000}{\ln(1020/798{,}8008)}\,\mathrm m\approx8181{,}76\,\mathrm m.

H jest zawyżone o około 2,27%. Dodatni błąd zera osłabił względny spadek ciśnienia.

Wspólny mnożnik

Gdy zamiast dodawania oba wskazania pomnożymy przez 1,02, czynnik skróci się w ilorazie. Otrzymamy nadal około 8000 m. To stwierdzenie wymaga tego samego mnożnika w obu odczytach; różne błędy dwóch barometrów albo dryf między pomiarami nie muszą się znosić.

Powiązana teoria

Wysokość z barometru: jakie informacje są naprawdę potrzebne?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.