v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego
Rozpraszanie Rutherforda: tor, przekrój czynny i wnioskowanie · 1 min czytania

Dwie energie wiązki i nieliniowa zmiana kąta

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Dla α na złocie przyjmij κ=227,52 MeV·fm i b=45,504 fm. Oblicz kąty przy E₁=5,00 MeV i E₂=10,00 MeV. Sprawdź twierdzenie „podwojenie energii dzieli kąt przez dwa” i podaj, w jakim zakresie jest ono przybliżeniem.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Skalowanie energii dotyczy tan(θ/2). Dopiero po zmianie tej wartości oblicz funkcję odwrotną.

Rozwiązanie

Najpierw skala długości

Dla niższej energii a₁=κ/(2E₁)=22,752 fm, czyli a₁/b=0,5000. Przy wyższej energii a₂=11,376 fm i a₂/b=0,2500. W obu ilorazach femtometry się skracają.

\theta_1=2\arctan(0{,}5)=53{,}1301^\circ,\qquad \theta_2=2\arctan(0{,}25)=28{,}0725^\circ.

Ocena przybliżenia

Połowa θ₁ to 26,5651°. Jest mniejsza od θ₂ o 1,5074°, czyli około 5,37% rzeczywistej wartości θ₂. To nie błąd jednostek: tangens jest nieliniowy. Dokładnie o połowę maleje tan(θ/2), nie θ.

Dla a/b≪1 mamy arctan(a/b)≈a/b, stąd θ≈2a/b=κ/(Eb), przy kącie wyrażonym w radianach. W tym zakresie odwrotna proporcjonalność kąta do energii jest dobrym przybliżeniem. Znak zmiany jest poprawny w obu opisach: bardziej energetyczna cząstka odchyla się słabiej. Nie wynika z tego zanik siły; krótszy czas silnego oddziaływania i większy pęd zmniejszają zmianę kierunku.

Wykres kąta od ilorazu b/a; dla wartości 2 kąt wynosi 53,13 stopnia, dla 4 około 28,07 stopnia.
Po podwojeniu energii a maleje dwukrotnie: na tym samym wykresie przechodzimy z b/a=2 do b/a=4. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Powiązana teoria

Od hiperboli do kąta rozproszenia: jak odtworzyć parametr zderzenia?

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.