v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Obrót przestrzenny i precesja żyroskopu · 1 min czytania

Oś pośrednia: czas dziesięciokrotnego wzrostu zaburzenia

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

I₁ = 0,020, I₂ = 0,030, I₃ = 0,040 kg·m². Główna składowa ω₂ ≈ Ω₀ = 6 rad/s. Początkowo a = ω₁ = 0,010 rad/s i b = ω₃ = −0,010/√2 rad/s. Użyj liniowych równań zaburzeń. Wyznacz κ, sprawdź, że jest to czysty mod rosnący, oblicz a po 1,00 s oraz czas dziesięciokrotnego wzrostu. Oceń zakres przybliżenia i wyjaśnij, dlaczego wzrost a nie oznacza tworzenia energii.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Wskazówka

Dla tych danych ȧ = −3b oraz ḃ = −1,5a. W rosnącym modzie ȧ = κa, co narzuca także znak b.

Rozwiązanie

Współczynnik wzrostu

Z dwóch równań mamy ä = (−3)(−1,5)a = 4,5a. Zatem κ = √4,5 ≈ 2,12132 s⁻¹. Dla a(t) = a₀ exp(κt) musi zachodzić b = −κa/3 = −a/√2. Dane początkowe spełniają tę zależność; zły znak b wybrałby inne połączenie rosnącego i malejącego składnika.

Dwie chwile

Po sekundzie a = 0,010 exp(2,12132) ≈ 0,0834214 rad/s. Warunek a/a₀ = 10 daje t = ln(10)/κ ≈ 1,08545 s. W tej chwili a = 0,100 rad/s i b ≈ −0,0707107 rad/s.

Kontrola przybliżenia

Większa składowa poprzeczna stanowi 0,100/6 ≈ 1,67% składowej głównej. Liniowe przybliżenie jest jeszcze sensownym opisem początkowej zmiany, ale jego błąd nie jest automatycznie równy temu procentowi. W pełnych równaniach ω₂ też się zmienia: pominięta pochodna zawiera iloczyn ab.

Nie wolno przedłużać wykładniczej krzywej do dowolnie dużych wartości. Dokładny idealny ruch zachowuje T oraz L²; rosnące składowe poprzeczne wiążą się ze zmianą pozostałej składowej i orientacji. Wykładniczy wzrost jest lokalnym opisem niestabilności, a nie bilansem przyrostu całkowitej energii. Po utracie małości zaburzenia należy wrócić do pełnych równań, zachowując te same warunki początkowe.

Powiązana teoria

Równania Eulera: obrót swobodny i niestabilność osi pośredniej

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.