v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Nawigacja satelitarna, czas i geometria pomiaru · 1 min czytania

Trilateracja: skąd trzy odległości wskazują punkt?

Trzy odległości mogą wskazać punkt w płaskim modelu. Zamiast zgadywać położenie na mapie, odejmiemy równania okręgów, aby znaleźć współrzędne i zobaczyć, skąd bierze się niejednoznaczność przy mniejszej liczbie pomiarów.

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Trzy odległości mogą wskazać punkt w płaskim modelu. Zamiast zgadywać położenie na mapie, odejmiemy równania okręgów, aby znaleźć współrzędne i zobaczyć, skąd bierze się niejednoznaczność przy mniejszej liczbie pomiarów.

Potrzebne wiadomości: Układ współrzędnych, równanie okręgu, twierdzenie Pitagorasa i rozwiązywanie równań.

Model szkolny, nie rzeczywisty układ satelitów

Ustawmy trzy umowne nadajniki w płaszczyźnie: A=(0,0) km, B=(6,0) km i C=(0,8) km. Odbiornik ma nieznane P=(x,y). Jeżeli znamy już rzeczywiste, skorygowane odległości rA, rB i rC, to:

x^2+y^2=r_A^2,\quad(x-6)^2+y^2=r_B^2,\quad x^2+(y-8)^2=r_C^2.

Trzy okręgi o promieniu 5 km ze środkami A równe 0,0, B równe 6,0 oraz C równe 0,8 przecinają się w punkcie 3,4.
Trzy odległości w modelu dwuwymiarowym pozwalają znaleźć wspólny punkt.

Dlaczego odejmujemy równania?

Jeśli wszystkie r są równe 5 km, pierwsze równanie mówi x²+y²=25. Po odjęciu pierwszego od drugiego mamy (x−6)²−x² = 0, zatem −12x+36=0, więc x=3 km. Odejmując pierwsze od trzeciego: −16y+64=0, więc y=4 km. Sprawdzenie: 3²+4²=25.

Dwa okręgi zwykle nie wystarczą

Same odległości rA=rB=5 km prowadzą do x=3, ale dają dwa punkty: (3,4) i (3,−4). Pomiar względem C rozstrzyga, który pasuje. W trzech wymiarach odpowiednikiem okręgu jest sfera, a nie płaski okrąg. Geometria przestrzenna i nieznany b wymagają dodatkowego pomiaru.

Gdy dane są sprzeczne

Dwa okręgi nie mają wspólnego punktu, gdy odległość między środkami przekracza sumę promieni. W prawdziwych obserwacjach szum pomiarowy sprawia, że krzywe zwykle nie przecinają się dokładnie w jednym punkcie; wówczas dopasowuje się model do wszystkich obserwacji i szacuje niepewność. Nie wolno po cichu uznać dowolnych pseudoodległości za rzeczywiste promienie.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.