Jak odczytać osłabienie z licznika, kiedy licznik rejestruje też tło?
Nawet przy zasłoniętej wiązce detektor może zarejestrować sygnały tła. Zliczenia mają także losowy rozrzut. Bez poprawki na tło łatwo przypisać promieniowaniu z wiązki fotony, które z nią nie mają nic wspólnego.
W tym materiale
Nawet przy zasłoniętej wiązce detektor może zarejestrować sygnały tła. Zliczenia mają także losowy rozrzut. Bez poprawki na tło łatwo przypisać promieniowaniu z wiązki fotony, które z nią nie mają nic wspólnego.
Potrzebne wiadomości: Rozkład Poissona, odchylenie standardowe, logarytm naturalny, liczenie zdarzeń.
Co naprawdę zlicza detektor?
Przy stałym czasie pomiaru t licznik zwraca liczbę impulsów Nbrutto pochodzących z sygnału i tła. Osobny pomiar tła przy identycznym czasie i warunkach daje Ntło. Szacowane zliczenia netto wynoszą Nnetto = Nbrutto − Ntło. Jeśli czasy są różne, najpierw porównujemy szybkości, a nie odejmujemy gołych liczników.
W dwóch niezależnych pomiarach Poissona zliczenia mają niepewność standardową √N (dla dostatecznie licznych zdarzeń jest to dobre przybliżenie). Po odjęciu dwóch niezależnych liczników wariancje się dodają:
u(N_{\mathrm{netto}})=\sqrt{N_{\mathrm{brutto}}+N_{\text{tło}}}\qquad\text{(równe czasy)}.
Nie jest poprawne stosowanie √(Nnetto) jako jedynej niepewności po odjęciu losowo zmierzonego tła.
Jak wyciągnąć współczynnik μ?
Jeżeli dwa pomiary wykonano przy tym samym położeniu źródła i detektora, tej samej energii i czasie ekspozycji, a wyłącznie grubość wąskiej wiązki zmienia się z 0 do x, to z idealnego modelu:
\frac{I(x)}{I(0)}=e^{-\mu x},\qquad\mu=\frac1x\ln\!\left(\frac{I(0)}{I(x)}\right).
W liczbach 1200 brutto / 200 tła bez przesłony oraz 450 brutto / 200 tła po przesłonie mamy N₀ = 1000, N(x) = 250. Przy x = 2 cm: μ = ln4/2 ≈ 0,693 cm⁻¹. Jeśli zignorujemy tło, otrzymamy ln(1200/450)/2 ≈ 0,490 cm⁻¹ — systematycznie inny wynik.
Dlaczego odchylenie od prostej nie musi być pomyłką rachunkową?
Wykres ln Nnetto względem x powinien w tym modelu być linią o nachyleniu −μ. Dane rzeczywiste mają rozrzut, błędy tła, zależność wydajności od energii, a także możliwy dopływ fotonów rozproszonych. Logarytm z zera lub ujemnego oszacowania netto jest niezdefiniowany: przy zbyt słabym sygnale należy użyć modelu zliczeń lub przedziału niepewności, a nie „poprawiać” logarytm przez zastąpienie liczby zerowej jedynką.
Praktyka bez ryzyka
Wszystkie liczby w tej lekcji są symulowane. Do ćwiczeń szkolnych wystarczy generator losowych zliczeń. Nie należy zbierać nieznanych źródeł promieniowania ani tworzyć amatorskich stanowisk z materiałami promieniotwórczymi; realne pomiary prowadzi uprawniona pracownia z odpowiednimi zasadami ochrony.
Zadania do tego tematu
- Prawidłowe odjęcie tła i wynik w impulsach na sekundę
- Dwie transmisje: poprawka tła zmienia μ
- Inne czasy pomiaru: odliczaj tło jako szybkość
Komentarze (0)
Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.
RSS komentarzy · Powiadomienia e-mail
Dodaj komentarz
Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto