v2.0.9817.33678
Fizyka dla każdego
Akustyka pomiarowa: logarytmy, poziom równoważny i pogłos · 2 min czytania

Dwa źródła dźwięku: dlaczego 60 dB + 60 dB nie daje 120 dB?

Włączyliśmy dwa niezależne źródła o tym samym poziomie. Słychać głośniej, ale nie dwa razy więcej decybeli. Zbudujemy rachunek od mocy fali do wskazania miernika i nauczymy się odróżniać pomiar samego urządzenia od pomiaru razem z tłem.

Opublikowano: 17.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(0 głosów) . Jeszcze nie oddano głosów.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Włączyliśmy dwa niezależne źródła o tym samym poziomie. Słychać głośniej, ale nie dwa razy więcej decybeli. Zbudujemy rachunek od mocy fali do wskazania miernika i nauczymy się odróżniać pomiar samego urządzenia od pomiaru razem z tłem.

Potrzebne wiadomości: Natężenie dźwięku i skala decybelowa, potęgi dziesiątki, logarytm dziesiętny, superpozycja.

Co mierzymy: wielkość liniową czy jej logarytm?

Poziom natężenia dźwięku LI jest logarytmicznym sposobem zapisu stosunku natężenia I do odniesienia I₀=10−12 W/m². Podwojenie natężenia nie oznacza podwojenia poziomu: logarytm z dwóch to około 0,301, zatem poziom rośnie o około 3,01 dB. Poziom ciśnienia akustycznego Lp zdefiniowany jest innym odniesieniem i wymaga odpowiedniego związku między ciśnieniem a energią fali. W zadaniach o dwóch źródłach zakładamy tę samą wielkość poziomu, to samo pasmo i miejsce obserwacji.

L_I=10\log_{10}\!\left(\frac{I}{I_0}\right),\qquad I=I_0\,10^{L_I/10}.

Dodajemy fizyczne natężenia, a nie odczyty w dB

Dwa źródła emitują dźwięki niezależne, nieskorelowane i niespójne fazowo. Ich średnie natężenia energetyczne w punkcie pomiaru możemy zsumować: IΣ=I₁+I₂. Dopiero z wyniku wyznaczamy poziom. Dla dwóch po 60 dB każde odpowiada 106I₀. W sumie dostajemy 2·106I₀, a więc 10log₁₀(2·106)≈63,01 dB. Nie 120 dB i nie 60 dB.

Dwa niezależne źródła po 60 dB dają łączny poziom około 63 dB, bo sumują się liniowe natężenia.
Podwojenie nieskorelowanego natężenia zwiększa poziom o 3,01 dB, nie o 60 dB. Powiększ rysunek.

L_\Sigma=10\log_{10}\!\left(10^{L_1/10}+10^{L_2/10}\right).

Dlaczego głośniejsze źródło dominuje?

Jeśli pierwszy dźwięk ma 70 dB, a drugi 60 dB, natężenia różnią się dziesięciokrotnie. Poziom łączny to 70+10log₁₀(1+0,1)≈70,41 dB. Słabszy dźwięk ma dodatni wkład, ale nie zwiększa wyniku o pełne 10 dB. Dla wielu źródeł sumujemy tyle wyrazów liniowych, ile jest niezależnych składników. Każdy musi dotyczyć tego samego rodzaju poziomu, przedziału częstotliwości i punktu obserwacji.

Odejmowanie tła również wymaga logarytmu

W pomiarze urządzenia miernik widzi urządzenie i otoczenie. Przy braku korelacji Icałość=Iurządzenie+Itło. Najpierw przeliczamy oba poziomy na wartości liniowe, odejmujemy wkład tła, po czym wracamy do dB. Wskazanie 66 dB wraz z urządzeniem i 60 dB samego tła daje około 64,74 dB urządzenia, nie 6 dB. Jeżeli odczyt całości jest równy tłu lub mniejszy, nie można uzyskać dodatniego wyniku metodą prostego odejmowania. Przy małej różnicy poziomów niepewność oszacowania rośnie.

W jakich warunkach to nie działa?

W idealnym przykładzie dwóch idealnie zgodnych tonalnych fal w tym samym punkcie amplitudy ciśnienia mogą się dodawać lub znosić, zależnie od fazy. Nie wolno wtedy bez sprawdzenia koherencji dodawać energii źródeł jak niezależnych sygnałów. Podobnie wyników dBA i dBC, poziomów uśrednionych w różnych oknach lub z różnych punktów nie dodajemy bez przeliczenia i wspólnej definicji.

Zadania do tego tematu

Dalsza lektura

Materiał referencyjny

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Teoria Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.