Najpierw przewidź
Czy zwężenie otworu zwęzi jasny ślad na ekranie? Najpierw zapisz przewidywanie, a następnie porównaj próby przy niezmienionej długości fali i odległości ekranu.
Dla λ = 600 nm, a = 50 µm i L = 2 m pierwsze minima leżą około ±24,002 mm od środka. Maksimum centralne ma szerokość 48,003 mm; przybliżenie 2λL/a daje 48 mm. Na osi I/I₀ = 100%, a w y = ±12 mm około 40,530%. Zwężenie szczeliny do 25 µm poszerza maksimum do około 96,028 mm. Zwiększenie samej odległości ekranu z 2 do 3 m daje szerokość około 72,005 mm, bez zmiany kąta pierwszego minimum, około 0,688°. To profil znormalizowany dla każdej próby; nie porównuje bezwzględnej mocy światła.
Odczyty modelu
Porównaj swoje próby
Zapisz ustawienia i odczyty, zmień jeden parametr i zapisz kolejną próbę. To wyniki modelu. Tabela pozostaje na tej stronie do jej zamknięcia; możesz pobrać ją jako CSV. Wyczyszczenie tabeli możesz cofnąć do chwili zapisania nowej próby.
Brak zapisanych prób. Możesz porównać do 20 prób.
| Próba | Ustawienia | Odczyty |
|---|
Jak działa ten model?
Każdy fragment oświetlonej szczeliny wnosi falę do obserwowanego punktu. Na osi wkłady mają zgodne fazy. Pod kątem θ faza zmienia się stopniowo w poprzek otworu; trzeba zsumować amplitudy z całej szerokości, a dopiero potem podnieść wynik do kwadratu. Nie wystarczy porównać dwóch promieni biegnących z krawędzi.
Dla jednorodnie oświetlonej szczeliny w dalekim polu otrzymujemy I/I₀ = (sin β/β)², gdzie β = πa sin θ/λ. W środku β = 0, ale granica ilorazu wynosi 1: jest tam maksimum, nie dzielenie przez zero. Minima spełniają a sin θ = mλ dla niezerowych całkowitych m. Na przykład przy m = 1 wkłady z dwóch połówek szczeliny można dobrać w pary o różnicy faz π.
Ekran jest prostopadły do osi, y oznacza odległość od jego środka, a L odległość od szczeliny. Korzystamy z θ = arctan(y/L). Pierwsze minima leżą w y = ±L tan(arcsin(λ/a)); ich odstęp definiuje tu szerokość maksimum centralnego. To nie jest szerokość w połowie wysokości. Przy małych kątach dostajemy prostsze 2λL/a. Odczyt pokazuje, o ile ten skrót zaniża szerokość obliczoną z geometrii.
Rysunek zawsze obejmuje ten sam odcinek −100…+100 mm. Czasem pierwsze minima wypadają dalej: wtedy nie przesuwamy ich na krawędź rysunku. Pionowa skala przedstawia profil kątowy znormalizowany do I₀ w środku danej próby. Identyczna wysokość maksimum na dwóch wykresach nie oznacza identycznej mocy światła. Jest to model kształtu prążków, bez pełnego obliczania mocy na jednostkę powierzchni płaskiego detektora.
Próba 1 — szerokość otworu. Przy λ = 600 nm i L = 2 m zapisz wyniki dla a = 50 µm, następnie zmień tylko a na 25 µm. Szerokość centralna wzrośnie z około 48,003 do 96,028 mm. Zwężenie otworu poszerza obraz. Ustaw sondę w obu pierwszych minimach; odczyt I/I₀ powinien być bliski zeru, a między nimi największy na osi.
Próba 2 — barwa i odległość. Przywróć a = 50 µm. Zmiana samej λ z 600 na 400 nm zwęża maksimum do około 32,001 mm. Po powrocie do 600 nm zwiększ samo L z 2 do 3 m: szerokość wzrośnie dokładnie 1,5 raza, do około 72,005 mm, lecz kąty pierwszych minimów się nie zmienią. Rozdzielasz w ten sposób zmianę rozkładu kątowego od zmiany rozmiaru obrazu na ekranie.
Próba 3 — sonda i przybliżenie. Przy a = 50 µm, λ = 600 nm i L = 2 m porównaj y = −12, 0 i +12 mm. Otrzymasz około 40,530%, 100% i 40,530%: obraz jest symetryczny, a natężenie nie maleje liniowo. Następnie ustaw a = 10 µm, λ = 750 nm i L = 3 m. Pierwsze minima wypadają poza oknem, około ±225,635 mm. Szerokość 451,271 mm różni się od przybliżenia 450 mm o około 0,282%. Przybliżenie dobrze opisuje ten zakres, ale nie jest tożsamością.
Zapisuj po jednej zmianie w notatniku i pobierz CSV, aby zestawić a, λ, L oraz szerokość maksimum. Wyniki są przewidywaniami idealnego modelu. Rzeczywisty pomiar ma niepewność ustawienia szczeliny i ekranu, niezerowe tło oraz ograniczoną rozdzielczość detektora; zaokrąglony odczyt nie dowodzi idealnego wygaszenia.
Założenia i granice
- Jedna długa, wąska szczelina o pełnej szerokości a; płaska monochromatyczna fala pada prostopadle i oświetla otwór równomiernie. Opisujemy przekrój prostopadły do długiego boku.
- Skalarny model Fraunhofera. Definiujemy liczbę Fresnela z połowy szerokości: Nᶠ = (a/2)²/(λL). Dla wszystkich ustawień jest mniejsza niż 0,00658, a a²/(λL) < 0,0264. Nie symulujemy przejścia do dyfrakcji Fresnela.
- Dokładne przeliczenie kąta na y poprawia geometrię w ramach tego modelu; nie czyni go ścisłym rozwiązaniem równań Maxwella. W widocznym oknie |θ| ≤ 5,72°. Przy wyznaczaniu amplitudy pomijamy czynnik ukośności, zmienny dystans do punktów ekranu, polaryzację i skończoną wysokość szczeliny.
- I₀ jest maksimum dla aktualnego ustawienia. Nie podajemy mocy źródła ani bezwzględnego natężenia; normalizacja nie pozwala ocenić zmiany całkowitej przepuszczonej energii.
- Zakres a ≥ 10 µm jest znacznie większy od λ. Nie rozszerzaj wzoru bez sprawdzenia na otwory podfalowe: minimum o rzędzie m może istnieć tylko wtedy, gdy |mλ/a| ≤ 1, a równość odpowiada kierunkowi równoległemu do płaskiego ekranu.
Sprawdź samodzielnie
Przy λ = 600 nm i L = 2 m pierwsze minima zmierzono w odległości około 24,002 mm po obu stronach osi. Wyznacz szerokość szczeliny z geometrii, a potem z przybliżenia małych kątów. Co zmieni się po przesunięciu ekranu na 3 m, bez zmiany otworu i światła?
Sprawdź rozwiązanie
Dla jednego minimum y₁ ≈ 0,024002 m mamy sin θ₁ = y₁/√(L² + y₁²), zatem a = λ√(L² + y₁²)/y₁ ≈ 50,00 µm. Przybliżenie a ≈ λL/y₁ daje około 49,996 µm: lekko zaniża szerokość szczeliny. Liczba cyfr kalkulatora nie określa niepewności rzeczywistego pomiaru. Dla a = 50 µm model przewiduje dokładniej y₁ = 24,001728 mm i pełną szerokość 48,003456 mm. Przy L = 3 m y₁ rośnie do 36,002592 mm, a szerokość do 72,005185 mm. Kąt θ₁ ≈ 0,687566° pozostaje taki sam, bo zależy od λ/a.
Podstawy fizyczne
- OpenStax, University Physics 3, 4.1: Single-Slit Diffraction — warunki minimów
- OpenStax, University Physics 3, 4.2: Intensity in Single-Slit Diffraction — profil natężenia
- University of Tennessee: The Fraunhofer approximation — geometria i zakres przybliżenia
- Fizyka dla każdego: Dyfrakcja na szczelinie i siatka dyfrakcyjna