v2.0.9817.20094
Fizyka dla każdego

Dyfrakcja i szerokość wiązki · wirtualne doświadczenie

Pojedyncza szczelina: skąd biorą się ciemne prążki?

Zmieniaj szerokość szczeliny, długość fali i odległość ekranu. Zmierz maksimum centralne i sprawdź, kiedy przybliżenie małych kątów wystarcza.

Najpierw przewidź

Czy zwężenie otworu zwęzi jasny ślad na ekranie? Najpierw zapisz przewidywanie, a następnie porównaj próby przy niezmienionej długości fali i odległości ekranu.

Dla λ = 600 nm, a = 50 µm i L = 2 m pierwsze minima leżą około ±24,002 mm od środka. Maksimum centralne ma szerokość 48,003 mm; przybliżenie 2λL/a daje 48 mm. Na osi I/I₀ = 100%, a w y = ±12 mm około 40,530%. Zwężenie szczeliny do 25 µm poszerza maksimum do około 96,028 mm. Zwiększenie samej odległości ekranu z 2 do 3 m daje szerokość około 72,005 mm, bez zmiany kąta pierwszego minimum, około 0,688°. To profil znormalizowany dla każdej próby; nie porównuje bezwzględnej mocy światła.

Ustaw doświadczenie

Porównaj swoje próby

Zapisz ustawienia i odczyty, zmień jeden parametr i zapisz kolejną próbę. To wyniki modelu. Tabela pozostaje na tej stronie do jej zamknięcia; możesz pobrać ją jako CSV. Wyczyszczenie tabeli możesz cofnąć do chwili zapisania nowej próby.

Brak zapisanych prób. Możesz porównać do 20 prób.

Jak działa ten model?

Każdy fragment oświetlonej szczeliny wnosi falę do obserwowanego punktu. Na osi wkłady mają zgodne fazy. Pod kątem θ faza zmienia się stopniowo w poprzek otworu; trzeba zsumować amplitudy z całej szerokości, a dopiero potem podnieść wynik do kwadratu. Nie wystarczy porównać dwóch promieni biegnących z krawędzi.

Dla jednorodnie oświetlonej szczeliny w dalekim polu otrzymujemy I/I₀ = (sin β/β)², gdzie β = πa sin θ/λ. W środku β = 0, ale granica ilorazu wynosi 1: jest tam maksimum, nie dzielenie przez zero. Minima spełniają a sin θ = mλ dla niezerowych całkowitych m. Na przykład przy m = 1 wkłady z dwóch połówek szczeliny można dobrać w pary o różnicy faz π.

Ekran jest prostopadły do osi, y oznacza odległość od jego środka, a L odległość od szczeliny. Korzystamy z θ = arctan(y/L). Pierwsze minima leżą w y = ±L tan(arcsin(λ/a)); ich odstęp definiuje tu szerokość maksimum centralnego. To nie jest szerokość w połowie wysokości. Przy małych kątach dostajemy prostsze 2λL/a. Odczyt pokazuje, o ile ten skrót zaniża szerokość obliczoną z geometrii.

Rysunek zawsze obejmuje ten sam odcinek −100…+100 mm. Czasem pierwsze minima wypadają dalej: wtedy nie przesuwamy ich na krawędź rysunku. Pionowa skala przedstawia profil kątowy znormalizowany do I₀ w środku danej próby. Identyczna wysokość maksimum na dwóch wykresach nie oznacza identycznej mocy światła. Jest to model kształtu prążków, bez pełnego obliczania mocy na jednostkę powierzchni płaskiego detektora.

Próba 1 — szerokość otworu. Przy λ = 600 nm i L = 2 m zapisz wyniki dla a = 50 µm, następnie zmień tylko a na 25 µm. Szerokość centralna wzrośnie z około 48,003 do 96,028 mm. Zwężenie otworu poszerza obraz. Ustaw sondę w obu pierwszych minimach; odczyt I/I₀ powinien być bliski zeru, a między nimi największy na osi.

Próba 2 — barwa i odległość. Przywróć a = 50 µm. Zmiana samej λ z 600 na 400 nm zwęża maksimum do około 32,001 mm. Po powrocie do 600 nm zwiększ samo L z 2 do 3 m: szerokość wzrośnie dokładnie 1,5 raza, do około 72,005 mm, lecz kąty pierwszych minimów się nie zmienią. Rozdzielasz w ten sposób zmianę rozkładu kątowego od zmiany rozmiaru obrazu na ekranie.

Próba 3 — sonda i przybliżenie. Przy a = 50 µm, λ = 600 nm i L = 2 m porównaj y = −12, 0 i +12 mm. Otrzymasz około 40,530%, 100% i 40,530%: obraz jest symetryczny, a natężenie nie maleje liniowo. Następnie ustaw a = 10 µm, λ = 750 nm i L = 3 m. Pierwsze minima wypadają poza oknem, około ±225,635 mm. Szerokość 451,271 mm różni się od przybliżenia 450 mm o około 0,282%. Przybliżenie dobrze opisuje ten zakres, ale nie jest tożsamością.

Zapisuj po jednej zmianie w notatniku i pobierz CSV, aby zestawić a, λ, L oraz szerokość maksimum. Wyniki są przewidywaniami idealnego modelu. Rzeczywisty pomiar ma niepewność ustawienia szczeliny i ekranu, niezerowe tło oraz ograniczoną rozdzielczość detektora; zaokrąglony odczyt nie dowodzi idealnego wygaszenia.

Założenia i granice

  • Jedna długa, wąska szczelina o pełnej szerokości a; płaska monochromatyczna fala pada prostopadle i oświetla otwór równomiernie. Opisujemy przekrój prostopadły do długiego boku.
  • Skalarny model Fraunhofera. Definiujemy liczbę Fresnela z połowy szerokości: Nᶠ = (a/2)²/(λL). Dla wszystkich ustawień jest mniejsza niż 0,00658, a a²/(λL) < 0,0264. Nie symulujemy przejścia do dyfrakcji Fresnela.
  • Dokładne przeliczenie kąta na y poprawia geometrię w ramach tego modelu; nie czyni go ścisłym rozwiązaniem równań Maxwella. W widocznym oknie |θ| ≤ 5,72°. Przy wyznaczaniu amplitudy pomijamy czynnik ukośności, zmienny dystans do punktów ekranu, polaryzację i skończoną wysokość szczeliny.
  • I₀ jest maksimum dla aktualnego ustawienia. Nie podajemy mocy źródła ani bezwzględnego natężenia; normalizacja nie pozwala ocenić zmiany całkowitej przepuszczonej energii.
  • Zakres a ≥ 10 µm jest znacznie większy od λ. Nie rozszerzaj wzoru bez sprawdzenia na otwory podfalowe: minimum o rzędzie m może istnieć tylko wtedy, gdy |mλ/a| ≤ 1, a równość odpowiada kierunkowi równoległemu do płaskiego ekranu.

Sprawdź samodzielnie

Przy λ = 600 nm i L = 2 m pierwsze minima zmierzono w odległości około 24,002 mm po obu stronach osi. Wyznacz szerokość szczeliny z geometrii, a potem z przybliżenia małych kątów. Co zmieni się po przesunięciu ekranu na 3 m, bez zmiany otworu i światła?

Sprawdź rozwiązanie

Dla jednego minimum y₁ ≈ 0,024002 m mamy sin θ₁ = y₁/√(L² + y₁²), zatem a = λ√(L² + y₁²)/y₁ ≈ 50,00 µm. Przybliżenie a ≈ λL/y₁ daje około 49,996 µm: lekko zaniża szerokość szczeliny. Liczba cyfr kalkulatora nie określa niepewności rzeczywistego pomiaru. Dla a = 50 µm model przewiduje dokładniej y₁ = 24,001728 mm i pełną szerokość 48,003456 mm. Przy L = 3 m y₁ rośnie do 36,002592 mm, a szerokość do 72,005185 mm. Kąt θ₁ ≈ 0,687566° pozostaje taki sam, bo zależy od λ/a.

Podstawy fizyczne

Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.