Najpierw przewidź
Czy po wejściu o jedną wysokość skali H ciśnienie spadnie do zera, do połowy czy do innej wartości? Przewidź wynik przed przesunięciem suwaka.
Przy T = 288 K, M = 29 g/mol i g = 9,81 m/s² wysokość skali wynosi około 8417,05 m. Dla p₀ = 1000 hPa na wysokości z = H/2 ≈ 4208,52 m model daje p ≈ 606,531 hPa. Prosta ze stałą gęstością daje tylko 500 hPa, zaniżając wynik o około 17,564%. Na wysokości H pozostaje p₀/e ≈ 367,879 hPa oraz 36,79% masy kolumny ponad tym poziomem. H nie jest górną granicą gazu.
Odczyty modelu
Porównaj swoje próby
Zapisz ustawienia i odczyty, zmień jeden parametr i zapisz kolejną próbę. To wyniki modelu. Tabela pozostaje na tej stronie do jej zamknięcia; możesz pobrać ją jako CSV. Wyczyszczenie tabeli możesz cofnąć do chwili zapisania nowej próby.
Brak zapisanych prób. Możesz porównać do 20 prób.
| Próba | Ustawienia | Odczyty |
|---|
Jak działa ten model?
Z wysokością z skierowaną w górę bilans sił daje dp/dz = −ρg. Prawo gazu doskonałego łączy gęstość z ciśnieniem: ρ = Mp/(RT). M podajemy w kg/mol, T w kelwinach, a R = 8,314462618 J/(mol·K). Ciśnienie jest bezwzględne, liczone względem próżni.
Przy stałych T, M i g otrzymujemy p(z) = p₀ exp(−z/H), gdzie H = RT/(Mg). Ta sama funkcja opisuje stosunek ρ/ρ₀. H jest wysokością spadku do 1/e początkowej wartości, czyli około 36,79%. Nie wyznacza górnej krawędzi atmosfery. Połowa ciśnienia występuje przy z = H ln 2.
Suwak wysokości podaje z/H. Wykres ma tę samą bezwymiarową oś od 0 do 3, a odczyt z podaje odpowiadającą jej fizyczną wysokość w metrach. Przy zmianie temperatury, masy molowej lub g zmieniają się H i z. Dwa ustawienia z/H = 1 nie muszą więc oznaczać tej samej wysokości w metrach.
Pomarańczowa prosta p₀ − ρ₀gz ma to samo początkowe nachylenie, ale zakłada stałą gęstość z dolnego poziomu. Dla z/H = 0,1 zaniża ciśnienie o około 0,535%, dla 0,5 już o 17,564%. Błąd odnosimy do p(z), nie do p₀. Powyżej H prosta daje ujemną liczbę: nie rysujemy jej jako fizycznego ciśnienia i jawnie oznaczamy utratę sensu przybliżenia.
Przy zerowym ciśnieniu na nieskończenie wysokiej górnej granicy modelu masa ponad poziomem z na jednostkę powierzchni wynosi p(z)/g. Między 0 a z jest [p₀ − p(z)]/g. Dolny pasek pokazuje udziały tych mas, a nie geometryczną wysokość warstw. Oba wkłady sumują się do p₀/g.
Zapisz próbę przy z/H = 1, potem zwiększ samo p₀ dwukrotnie: H i ułamek masy nie zmienią się, ale ciśnienie, gęstość i masy wzrosną dwukrotnie. Następnie przywróć p₀ i zwiększ T: gaz rozciągnie się wyżej, choć całkowita masa p₀/g pozostanie taka sama. Notatnik zapisuje wyniki modelu, nie pomiary pogody.
Założenia i granice
- Gaz doskonały o stałej temperaturze i stałej masie molowej, w równowadze hydrostatycznej. Pomijamy pionowe przyspieszenia i transport gazu.
- Stałe g i płaska geometria kolumny o jednostkowym polu; z = 0 jest dowolnym poziomem odniesienia. Nie musi to być poziom morza.
- Model matematyczny rozciąga się w górę do zaniku ciśnienia. To warunek potrzebny do interpretacji p/g jako masy kolumny; nie twierdzenie o rzeczywistej atmosferze na każdej wysokości.
- Nie odwzorowujemy wilgotności, profilu temperatury, pogody ani oficjalnej atmosfery wzorcowej. Zmiana suwaków opisuje hipotetyczny gaz; nie służy do nawigacji ani prognozy terenowej.
Sprawdź samodzielnie
Ustaw T = 288 K, M = 29 g/mol, g = 9,81 m/s², p₀ = 1000 hPa. Porównaj z/H = 0,5 i 1. Oblicz wysokości i ciśnienia, masę nad każdym poziomem oraz wynik prostej. Czy H oznacza wysokość, na której kończy się gaz?
Sprawdź rozwiązanie
H = RT/(Mg) ≈ 8417,05 m. Dla z/H = 0,5 wysokość wynosi około 4208,52 m, p = 1000e⁻⁰·⁵ ≈ 606,531 hPa, a masa nad poziomem p/g ≈ 6182,78 kg/m². Prosta daje 500 hPa, czyli zaniżenie około 17,564%. Dla z/H = 1 mamy z ≈ 8417,05 m, p ≈ 367,879 hPa i masę nad poziomem około 3750,05 kg/m². Prosta daje zero, ale gaz w modelu izotermicznym nadal ma dodatnie ciśnienie i gęstość. Całkowita masa wynosi 100 000/9,81 ≈ 10 193,68 kg/m²; brakująca część każdego bilansu leży poniżej wybranego poziomu.