v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Elektrostatyka · 2 min czytania

Elektrostatyka Zadanie 13 - Natężenie Pola i Potencjał wokół nieprzewodzącej naładowanej nici...

Opublikowano: 23.11.2010 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(4 głosy) . Średnia ocena: 3.75 z 5.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Nieskończenie długa, nieprzewodząca nić naładowana jest równomiernie ładunkiem o gęstości liniowej lambda. Wyznaczyć natężenie pola i potencjał w odległości r od nici w kierunku prostopadłym do nici.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Wykorzystajmy symetrię nieskończonej nici

Nić jest prostoliniowa i ma stałą gęstość liniową ładunku λ. Przyjmujemy próżnię i pomijamy wpływ innych ładunków. Z symetrii pole nie wyróżnia żadnego miejsca wzdłuż nici ani żadnego kierunku obrotu wokół niej. Może zależeć wyłącznie od promienia r i musi być promieniowe.

Odcinek nici o długości l zawiera ładunek Q = λl. Mimo że sama nić jest nieskończona, nasza pomocnicza powierzchnia nie musi być nieskończenie długa.

Walec ma skończoną długość l i promień r. Nić biegnie wzdłuż jego osi. Dla dodatniego lambda D jest promieniowo na zewnątrz, prostopadłe do pobocznicy i styczne do obu podstaw. Na podstawach strumień znika. Ładunek wewnętrzny wynosi lambda razy l.
Wybieramy zamknięty walec współosiowy z nicią. Na rysunku λ jest dodatnie; dla ujemnego ładunku zwroty pola są przeciwne. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Co przechodzi przez powierzchnię walca?

Na pobocznicy wartość pola jest stała, bo każdy jej punkt leży w tej samej odległości r od nici. Wektory w różnych miejscach mają jednak różne kierunki promieniowe. Na obu podstawach pole jest styczne do powierzchni i prostopadłe do jej normalnej, więc strumień przez podstawy wynosi zero.

W zapisie z wektorem indukcji elektrycznej D = ε₀E prawo Gaussa daje:

\oint_S\vec D\cdot d\vec S=Q_{\mathrm{wewn}}=\lambda l.

Nie można zastąpić prawej strony samym λ: λ ma jednostkę C/m, a zamknięty całkowity strumień D ma jednostkę C. Pole pobocznicy wynosi 2πrl. Oznaczając przez Dᵣ składową promieniową skierowaną na zewnątrz walca, otrzymujemy:

D_r\,2\pi rl=\lambda l,\qquad D_r=\frac{\lambda}{2\pi r},\qquad E_r=\frac{\lambda}{2\pi\varepsilon_0r}.

Dla λ > 0 składowa Eᵣ jest dodatnia, czyli pole jest skierowane na zewnątrz. Dla λ < 0 jest skierowane ku nici. Wartość wektora wynosi |λ|/(2πε₀r). Pomocnicza długość l skróciła się, zgodnie z symetrią zadania. Jeżeli zamiast próżni przyjmujemy jednorodny, liniowy i izotropowy dielektryk o przenikalności ε, we wzorze z D symbol λ oznacza gęstość liniową ładunku swobodnego. W takim modelu D = εE i w otrzymanych wzorach ε₀ zastępujemy przez ε.

Potencjał wymaga wskazania zera

Potencjał nie ma bezwzględnie ustalonego zera. Obliczmy jego różnicę między r a wybranym skończonym promieniem r₀. Korzystamy z zależności między natężeniem pola a potencjałem; nie jest to kolejne zastosowanie samego prawa Gaussa:

V(r)-V(r_0)=-\int_{r_0}^{r}E_r(s)\,ds=-\frac{\lambda}{2\pi\varepsilon_0}\int_{r_0}^{r}\frac{ds}{s}.

V(r)-V(r_0)=-\frac{\lambda}{2\pi\varepsilon_0}\ln\!\left(\frac r{r_0}\right).

W argumencie logarytmu występuje bezwymiarowy iloraz dwóch długości. Wybranie V(r₀) = 0, np. dla r₀ = 1 m, nie pozwala zgubić tego odniesienia i wpisać do logarytmu dowolnej długości z jednostką.

Dla nieskończonej nici nie możemy wybrać V(∞) = 0, jak przy odosobnionym ładunku punktowym: całka z 1/r do nieskończoności jest rozbieżna. Nie przeszkadza to obliczać skończonych różnic potencjałów.

Kontrola: dla r = r₀ różnica jest zerowa. Dla dodatniego λ i r > r₀ potencjał maleje. Jego pochodna ze znakiem minus odtwarza dodatnią składową Eᵣ. Podwojenie promienia zmniejsza wartość pola dwukrotnie, a różnicę potencjałów zmienia o stałą proporcjonalną do ln 2.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.