v2.0.9818.20647
Fizyka dla każdego
Mechanika kwantowa · 1 min czytania

Mechanika kwantowa - podstawy zadanie 9 - cząstka alfa w jednorodnym polu magnetycznym

Opublikowano: 25.11.2010 · Ostatnio zmieniany: 03.11.2026
Wyślij link e-mailem Własna poczta Komentarze: 0

Oceń ten artykuł: od 1 do 5 gwiazdek
(2 głosy) . Średnia ocena: 5.00 z 5.

Kliknij gwiazdkę, aby od razu oddać ocenę. Klawiaturą wybierz gwiazdkę klawiszem Tab i naciśnij Enter lub spację. Jeden głos na materiał z danej przeglądarki.

Cząstką alfa porusza się w próżni po okręgu o promieniu R=5cm w jednorodnym polu magnetycznym o indukcji B=2,5 * 10^-2 T.
Obliczyć długość fali materii odpowiadającą tej cząstce.

 

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Jedna siła, zakrzywiony tor

Cząstka alfa ma dodatni ładunek q = 2e. Opisujemy ruch w układzie inercjalnym, przy jednorodnym polu magnetycznym. Ruch po okręgu oznacza tutaj, że prędkość jest prostopadła do B. Gdyby miała składową wzdłuż pola, tor byłby śrubowy, a nie kołowy.

\vec F_L=q\vec v\times\vec B,\qquad F_L=|q|vB\sin\phi.

Kąt między v i B wynosi 90°, więc sinφ = 1 i F_L=2evB. Wartość jest największa dla prostopadłych wektorów; cos90° dałby zero i nie opisywałby tego ruchu. Siła Lorentza jest wypadkową skierowaną do środka okręgu. Nie równoważymy jej dodatkową fizyczną siłą odśrodkową.

Pole B skierowano w głąb ekranu. Dodatnia cząstka alfa znajduje się w prawym punkcie okręgu, z prędkością w górę. Iloczyn wektorowy daje siłę w lewo, do środka. Nie dodano siły odśrodkowej w układzie inercjalnym. Strzałki prędkości i siły opisują różne wielkości i nie mają wspólnej skali wartości.
Wybrano pole skierowane w głąb rysunku i dodatnią cząstkę. Strzałki prędkości i siły przedstawiają różne wielkości; ich długości nie mają wspólnej skali. Kliknij rysunek, aby go powiększyć.

Promień pozwala wyznaczyć pęd

W przybliżeniu nierelatywistycznym przyspieszenie dośrodkowe ma wartość v²/R. Drugie prawo Newtona prowadzi do:

2evB=\frac{m_\alpha v^2}{R}.

Skracamy jedną dodatnią wartość v i mnożymy obie strony przez R. Po prawej stronie rozpoznajemy pęd:

2eBR=m_\alpha v=p.

Teraz wystarczy zależność de Broglie’a. Masa zniknęła z rachunku, więc nie musimy jej wyznaczać z liczby nukleonów:

\lambda=\frac hp=\frac{h}{2eBR}.

Podstawiamy dane z jednostkami

Zachowujemy wartości zadania: B = 2,5·10⁻² T i R = 5 cm = 0,05 m. Przy h ≈ 6,626·10⁻³⁴ J·s oraz e ≈ 1,6·10⁻¹⁹ C:

\lambda=\frac{6{,}626\cdot10^{-34}\,\mathrm{J\,s}}{2\cdot1{,}6\cdot10^{-19}\,\mathrm C\cdot2{,}5\cdot10^{-2}\,\mathrm T\cdot0{,}05\,\mathrm m}\approx1{,}7\cdot10^{-12}\,\mathrm m.

Odpowiedź: długość fali materii jest rzędu 1,7 pm. Pole nie nadaje cząstce energii: siła magnetyczna jest prostopadła do prędkości i nie wykonuje pracy. Zmienia kierunek pędu, a podany promień wraz z B pozwala ustalić jego wartość. Jednostka qBR to kg·m/s, więc h/(qBR) rzeczywiście ma jednostkę długości.

Sprawdzamy przybliżenie nierelatywistyczne

Dla danych zadania p = 2eBR ≈ 4,0·10⁻²² kg·m/s. Przy masie cząstki alfa około 6,64·10⁻²⁷ kg otrzymujemy:

v\approx\frac p{m_\alpha}\approx6{,}0\cdot10^4\,\mathrm{m/s}\ll c.

To potwierdza użycie p ≈ mv w poprzednim rachunku. Sama zależność p = |q|BR jest prawdziwa także z pędem relatywistycznym, więc ostateczna długość fali h/(|q|BR) nie wymagałaby zastąpienia pędu przez mv.

Najpierw spróbuj samodzielnie. Zapisz dane, wybierz prawa fizyczne i sprawdź jednostki. Przejdź do zadań ze sprawdzaniem odpowiedzi »

Ostatnie materiały autora

Wszystkie materiały autora »

Komentarze (0)

Nie ma jeszcze opublikowanych komentarzy. Rozpocznij rozmowę o tym materiale.

Dodaj komentarz

Możesz komentować jako gość lub zalogować się, aby użyć danych konta. Utwórz konto

Emotikony

Zaznacz tekst i wybierz formatowanie lub użyj Ctrl/Cmd+B, I, U w polu komentarza. Znaczniki HTML nie są wykonywane.

Wybór wszystkich komentarzy obejmuje odpowiedzi. Powiadomienia wymagają potwierdzenia adresu; zrezygnujesz z nich przez link w wiadomości.

← Wróć do działu: Zadania Do góry ↑
Nie znalazłeś szukanego materiału? Napisz do nas — pomóż nam rozwijać Fizykę dla każdego.